تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 248

مساهمون:

ص٢٤٨
تكلم ثم سكت .

اسكار

(
esk r
) م . ع . مست گردانيدن و منه قولهم : كل مسكر حرام .

اسكاف

(
esk f
) ا . ع . كفشگر . ج : اساكفة و اساكيف . و اهل حرفه : و چوب تراش . و هر صاحب حرفه‌اى كه با آهن كار كند . و مرد زيرك و ماهر در كار . و دردى مى . و ا خ . نام دو موضع در نواحى نهروان كه جمعى از علما منسوب به آنجا مىباشند .

اسكاف

(
esk f
) م . ع . اسكف فلان اسكافا : كفشگر گرديد فلان .

اسكال

(
ask l
) ع . ج سكل (
sekl
) .

اسكالش

(
esk lec
) م ح . پ . اسكاليدن . و ا . سكالش و فكر و انديشه . و خيال .

اسكالش

(
esk lec
) ص . پ . انديشه‌ناك و متفكر .

اسكاليدن

(
esk lidan
) ف ل و م . پ . انديشه كردن و فكر كردن . و خيال كردن .

اسكان

(
ask n
) ع . ج سكن (
sakn
) .

اسكان

(
esk n
) م . ع . اسكنته الدار اسكانا : جاى دادم او را در آن خانه . و اسكنته : ساكن و بىحركت كردم آن را . و آرام دادم آن را . و اسكن اسكانا : مسكين شد . و اسكنه الله : مسكين گردانيد او را خداى ( لازم و متعدى ) . و اسكنه الفقر : كم كرد حركت او را فقر . و نيز اسكان : بىحركت ساختن حرف را .

اسكانديناو

(
esk ndin v
) ا خ . پ . سه ايالت يعنى نروژ و سود و دانيمارك را به اين نام مىنامند .

اسكانه

(
esk ne
) ا . پ . ماهيچهء پايها .

اسكاوند

(
ask vand
) ا خ . پ . كوهى در سيستان كه سكاوند و بتازى سجاوند نيز گويند .

اسكبة

(
oskobbat
) ا . ع . اسكبة الباب : آستانهء در و شانهء در .

اسكة

(
askat
) ا . ع . كرانهء زهدان . و كرانهء فرج . ج : اسك و اسك و اسك .

اسكتان

(
askat ne
) و (
eskat ne
) ا . بصيغهء تثنيه . ع . دو كرانهء زهدان . و يا هر دو جانب آن كه متصل دو كرانهء آن است . و يا دو كرانهء فرج .

اسكدار

(
askod r
) و (
oskod r
) و (
eskod r
) ا . پ . قاصد و بريد و پست و چاپار خواه سواره باشد يا پياده . و كيسه و خريطه‌اى كه قاصد و پست در آن مكتوبات خود را مىگذارد . و ا خ . نام پادشاهى .

اسكردن

(
askardan
) ف م . پ . سحق و سلايه كردن و نرم كردن و سائيدن .

اسكرك

(
eskerk
) ا . پ . فواق و حركت اختلاجى معده كه با يك صداى مخصوصى صادر مىگردد .

اسكره

(
oskare
) و (
oskarre
) ا . پ . بشقاب و دورى . و كاسهء سفالى . و جام آبخورى .

اسكف

(
askaf
) ا . ع . كفشگر .

اسكف

(
oskoff
) ا . ع . اسكف العينين : جاى روئيدن مويهاى مژگان و غلاف زيرين چشم .

اسكفة

(
oskoffat
) ا . ع . اسكفة الباب : آستانهء در .

اسكلت

(
eskelet
) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - باصطلاح تشريح دعامهء عظمى بدن انسان و ديگر حيوانات .

اسكله

(
eskale
) ا . پ . - مأخوذ از ايطاليائى - جائى كه در آن از كشتى فرود مىآيند و به او مىريزند و بارگيرى مىكنند .

اسكن

(
askan
) ص . ع . آرام‌تر و با آرامش‌تر . و ساكن‌تر يق اسكن للعطش : تشنگى را بهتر آرام مىكند .

اسكناس

(
esken s
) ا . پ . - مأخوذ از روسى - شهر وا و كاغذى كه بانك بجاى پول نقره و طلا منتشر مىكند و رايج مىسازد .

اسكنان

(
eskan n
) ا . پ . اسفنان و گرداگرد كس .

اسكنج

(
eskanj
) ا . پ . بخر و بوى گند دهان .

اسكند

(
askand
) ا . پ . بند بازى . و مرد بندباز .

اسكندان

(
askand n
) ا . پ . قفل و كليدان . و محل بستن و گشادن در باغ و خانه و جز آن .

اسكندر

(
eskandar
) ا خ . پ . نام پادشاه مقدونيائى پسر فيلفوس و يا دارا و مادرش ناهيد و معاصر با دارا آخرين پادشاه سلسلهء كيانى و پادشاهى خون‌خوار و ظالم و جابر و ايران را خراب و ويران نمود و قتل و نهب آن در ايران در متون تواريخ مضبوط است و در 365 سال قبل از ميلاد در حالتى كه 33 سال از عمرش گذشته بود اين عالم را بدرود گفت و جز ظلم و خونخوارى و كشتن نوع خود و ويرانى عالم حاصلى نبرد .

اسكندرانى

(
eskandar niy
) ص . ع . منسوب به شهر اسكندريه .

اسكندروس

(
eskandarus
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - سيروثوم . و ا خ . نام مادر اسكندر مقدونيائى - گويند فيلفوس پادشاه يونان دختر خود را براى دارا شاهنشاه ايران فرستاد و پس از همخوابگى چون دهانش اسكنج داشت و بد بو بود دارا آن را نزد پدر پس فرستاد - و بوى دهان زن يعنى دختر فيلفوس را با اسكندروس كه سير باشد مىپوشانيدند و بدين جهت آن زن را اسكندروس و پسرى را كه از وى متولد شد اسكندر ناميدند .

اسكندرون

(
eskandarun
) ا خ . ع . نام شهرى در شام نزديك حلب .

اسكندرى

(
eskandariy
) ص . ع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 248 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )