تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 226

مساهمون:

ص٢٢٦

استفهام

(
estefh m
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سؤال و پرسش . و طلب فهم و فهميدگى . و استفهام كردن ف م . : طلب فهم كردن و فهميدن خواستن . و كلمهء استفهام : كلمه‌اى كه بدان طلب فهم و درخواست دريافت مىكنند مانند كلمهء آيا و چرا و چه و چند و مانند آنها .

استفهامى

(
estefh mi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به استفهام .

استفيال

(
estefy l
) م . ع . استفيل الجمل : همچو فيل شد شتر در جثه و توانائى .

استقاء

(
esteq '
) م . ع . آب خواستن . و بركشيدن آب از چاه . و سقا خواستن . و فربه شدن شتران .

استقاءة

(
esteq at
) م . ع . قى كردن بتكلف . و برانداختن از گلو و قى كردن .

استقاتة

(
esteq tat
) م . ع . قوت و توشه و خوراك خواستن .

استقادة

(
esteq dat
) م . ع . استقادنى استقادة : زمام اختيار بدستم داد . و استقدت الحاكم : كشنده را كشتن فرمودن خواستم از حاكم .

استقاع

(
esteq '
) م . ع . استقع لونه ( مجهولا ) : برگرديد رنگ آن .

استقاف

(
esteq f
) م . ع . استقف الشعر استقافا : بلند شد موى و ژوليده گرديد .

استقالة

(
esteq lat
) م . ع . اقالة خواستن . مر . اقالة .

استقامة

(
esteq mat
) م . ع . راست ايستادن . و درست شدن يق استقام الامر . و قوله تعالى
فَاسْتَقِيمُوا إِلَيْهِ
- اى فى التوجه الى اللّه - دون الالهة . و استقمت السلعة : بها كردم رخت را و قيمت نمودم .

استقامت

(
esteq mat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راست ايستادگى . و افراشتگى . و ايستادگى . و راست‌شدگى . و برقرارى و پايدارى و ثبات . و اعتدال و ميانه‌روى . و صداقت . و ديانت . و وفادارى . و راستى و درستى . و حقيقت . و خلوص نيت . و استقامت راى : ثبات راى و استوارى آن . و استقامت مزاج : سلامتى مزاج و صحت . و استقامت كردن ف ل . : ايستادگى كردن .

استقباح

(
esteqb h
) م . ع . زشت شمردن .

استقبال

(
esteqb l
) م . ع . پيش آمدن - ضد استدبار .

استقبال

(
esteqb l
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيش‌آمدگى . و پيشرفتگى . و مقابله و برابرى . و پيشواز و پيشرفتگى براى ملاقات دوستانه و يا جنگ و نبرد . و زمان استقبال : زمان آينده . و استقبال ماه : مقابلهء ماه با آفتاب در شب چهاردهم . و استقبال كردن ف م . : پيشواز كردن . و استقبال كارى كردن : شتاب كردن در پيشرفت آن .

استقبالى

(
esteqb li
) ص . پ . منسوب به زمان استقبال .

استقتال

(
esteqt l
) م . ع . كشتن خواستن . و باك نداشتن از مرگ از جهت دلاورى .

استقداد

(
esteqd d
) م . ع . پيوسته بودن بر كارى . و بر يك و تيره بودن شتران . و برابر و هموار شدن چيزى .

استقدار

(
esteqd r
) م . ع . توانائى و قدرت خواستن . و تقدير كردن خواستن يق استقدر الله خيرا .

استقدام

(
esteqd m
) م . ع . در پيش شدن خواستن . و پيش در آمدن . و بسيار پيشى و دليرى كردن .

استقذار

(
esteqz r
) م . ع . پليد شمردن . و كراهت داشتن . و استقذرت الشيى : كراهت داشتم آن چيز را .

استقرا

(
esteqr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تجسس و تتبع و تفحص .

استقراء

(
esteqr '
) م . ع . چون ممهوز باشد يق استقرء الجمل الناقة : ماند گشن در نزد ماده شتر تا بداند كه آبستنست و يا نيست . و چون واوى بود پيروى كردن و جستن . و استقرى الدمل : چرك و ريم فراهم آورد آن دمبل . و چون يائى بود يق استقرى الامر : در پى آن كار رفت و تتبع در آن كار نمود . و استقرى البلاد : تجسس در شهرها نمود و از زمينى بزمينى شد و از جائى به جائى رفت - و در اين دو معنى واوى نيز مىباشد - و استقرى زيد : مهمانى خواست زيد . و استقرى الدمل : چرك و ريم فراهم آمد در آن دمبل . و نيز استقراء : باز كاويدن .

استقرار

(
esteqr r
) م . ع . آرميدن . و قرار و ثبات ورزيدن به جائى و جاى گرفتن .

استقرار

(
esteqr r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قرار و ثبات . و برقرارى و استوارى در جاى . و استقرار يافتن ف ل . : قرار گرفتن در جاى و ثابت و استوار ماندن در آن .

استقراض

(
esteqr z
) م . ع . وام خواستن - يعدى به من .

استقراض

(
esteqr z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قرض و وام و دين . و استقراض دادن ف م . : وام دادن به كسى . و استقراض كردن ف م . : وام گرفتن از كسى .

استقراع

(
esteqr '
) م . ع . گشن بعاريت
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 226 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )