تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧
Code - 2622
بقم اسود
Haematoxylon champechianum L .
درختچه‌اى است پرشاخه به ارتفاع 8 تا 15 متر از خانواده
Leguminosae
، برگ‌ها از 3 تا 4 جفت برگچه‌هاى بيضوى شكل با قاعده قلبى و استيپول‌هاى خاردار . گل‌ها به رنگ زرد . ميوه نيام مسطح داراى پوشش نازك به رنگ مايل به سرخ محتوى 1 تا 4 دانه .

محل رويش :

نواحى مختلف امريكاى مركزى ، مكزيك ، خليج
Campeche
كه به هند نيز راه يافته و به هندى
Patang
ناميده شده است .

قسمت قابل مصرف :

قلب چوب است كه در
Campeche
و جامائيكا با قطع درختان 10 تا 12 ساله و خارج كردن پوست و چوب ناحيه سطحى ، قلب چوب را به صورت قطعات 1 تا 5 / 1 متر درمىآورند اين قطعات ابتدا رنگ قرمز قهوه‌اى دارد ، سپس در مجاورت هوا به رنگ تيره درمىآيد .

تركيبات شيميائى :

هماتوكسيلين
Hematoxiline
( هيدروكسى برازيلين
Hydroxybrasilin , Hydroxybrazilin
)
C 16 H 14 O 6
. كوئرسيتين ، رزين ، تانن ، املاح آهن و برگ‌ها نيز داراى كوئرسيتين ، الاجيك اسيد ، ميريستين و تانن مىباشد . هماتوكسيلين از معرف‌هاى رنگى است و در بافت‌شناسى از آن استفاده مىشود . از ذوب كردن هماتوكسيلين با پتاس پيروكالل و رزورسين بدست مىآيد . از قلب چوب براى رنگ كردن پنبه و پشم استفاده مىشود . در هند از جوشانده قلب چوب به عنوان تونيك ، قابض و براى رفع اسهال ، اسهال خونى ، سوءهاضمه ناشى از ضعف و لكوره استفاده به عمل مىآيد . قديمىترين شخصى كه در ايران از آن نام برده است شليمر مىباشد كه آن را بقم بنفش ناميده است . با بقم طب سنتى
Caesalpinia sappan L .
، همچنين با
Arbus precatorious L .
نبايد اشتباه شود . رجوع شود به كدهاى 22 و 1085 .
Code - 2626
اشك
Halimodendron halodendron ( Pall . ) Voss .
درختچه‌اى است زيبا ، پرگل ، كم‌برگ ، پرشاخه ، خاردار به ارتفاع 1 تا 2 متر از خانواده
Leguminosae
، شاخه‌ها از كرك‌هاى خزى نقره‌اى پوشيده شده است . درازاى خارها به 2 تا 6 سانتيمتر مىرسد . برگ به