درازاى 3 تا 5 / 3 سانتيمتر و از 2 تا 3 و گاهى 5 برگچه دراز و پهن و گوشتالو و نوكتيز و خارى تشكيل شده است . گل تقريبا بزرگ به رنگ صورتى يا بنفش و به وضعيت مجتمع خوشه محورى و كاسه گل استكانى يا كوزهاى با 2 لبه . نيام متورم ، چرمى ، بدون كرك به درازاى 2 سانتيمتر به رنگ قهوهاى با منقار مورب در انتها و داراى 2 تا 3 دانه مىباشد .
محل رويش :
سيبرى ، آسياى مركزى ، قفقاز ، تركستان ، مغولستان و ايران در حاشيه باغها ، فلاتهاى نمكى و ميان سنگلاخها مىباشد در ايران در اطراف تهران ، دامنه جنوبى البرز ، الموت ، فيروزكوه ، زنجان ، يزد خاست بين اصفهان و شيراز ، حوالى اصفهان و كاشان ، بين اصفهان و شهركرد ، كهرود ، كوه قمصر ، چشمه سرب مىرويد .
بنا بر نوشته هوپر ( 1 * ) از خارها بطور سنتى براى اعمال جراحى استفاده مىشده است . گياه به فارسى اشك و به آذرى چالى و آقچالى ناميده مىشود .
( 1 * ) -
Hooper . D , Useful Plants And Drugs of Iran and Iraq , Chicago , U . S . A , 1937 . P : 124
Code - 2627
رمث
Haloxylon articulatum ( Cav . ) Bge .
گياهى است از خانواده
Chenopodiaceae
كه در طب سنتى رمث
Remth
ناميده شده است . محل رويش گياه منطقه مديترانه ، سوريه و عربستان و ايران در نواحى جنوبى سياهكوه و كوه بهجت مىباشد .
ابو ريحان ذيل ارطا مىنويسد : در تفاسير ادويه رمث مترادف با ارطى ( 1 * ) آمده است ولى ارطا به قامت انسان و محل رويش آن سنگلاخها و برگ آن مانند مژگان و گل آن كوچكتر از گل بيدمشك و ريشه آن شديدا قرمزرنگ است . همچنين ابو ريحان تحت عنوان قلى مىنويسد كه قلى شخار ( 2 * ) است كه با آن جامه شويند و از شاخ و برگ گياه رمث نيز وقتى رسيده شود قليا سازند ( 3 * ) .
ابن ميمون گويد كه رمث نوعى حماض ( 4 * ) است ( 5 * ) . ابن بيطار از ابو حنيفه نقل مىكند كه آن از جنس حمض ( 6 * ) و به گياه شيح شباهت دارد ولى مانند آن خاكىرنگ نيست و بلندى آن حدود قامت انسان و مانند گياه ارطا برگ آن به شكل مژگان است و دود آن زكام را شفا مىبخشد ( 7 * ) .
در كتب تحفه ( 8 * ) و مخزن الادويه آمده است كه گياه پس از خشك شدن شديدا زردرنگ مىشود و از آن براى رنگ كردن استفاده مىشود و قلى كه از آن تهيه مىشود بهتر از قلى بدست آمده از اشنان مىباشد و از دود آن حشرات مىگريزند ( 9 * ) .
( 1 * ) - ارطى
Calligonom comosum
( 2 * ) - قلى يا اشخار
Kali
خاكستر برخى گياهان نظير اشنان كه در تركيب آن
K 2 CO 2
وجود دارد .