خواص درمانى : محرك ، مقوى و معرق
موارد مصرف درمانى :
به صورت خوراكى در سوءهاضمه ، اسهال ، برونشيت مصرف مىشود . در هند از دم كرده گياه در و با ، تب زرد و از شيرابه تازه برگ به عنوان پادزهر سم مار ( خوراكى و موضعى ) و در موريتانى در اسكوربوت و سختى بلع غذا استفاده به عمل مىآيد .
در استعمال خارج براى شستشو و پانسمان زخم به كار مىرود . در هند از شيرابه برگ به عنوان بهترين تميزكننده زخم استفاده مىشود .
مقدار خوراك :
دمكرده 20 - 10 گرم برگ در يك ليتر آب 3 فنجان در روز ، دمكرده گرم قىآور و معرق مىباشد .
Code - 2339
يتوع
Euphorbia L .
جنس افوربيا حدود يك هزار گونه گياه يك ساله و پايا دارد كه به اشكال علفى ، درختچه ، درخت برگريز و يا هميشه سبز در نقاط مختلف دنيا پراكندگى دارد و در ايران حدود 70 گونه از آن به شكل خودرو مشاهده مىشود كه همگى داراى شيرابه
Latex
مىباشند .
نام علمى جنس از
Euphorbion
يونانى و اين نيز از نام
Euphorbus
پزشك
Joba
دوم پادشاه موريتانى گرفته شده است . وى اولين فردى است كه از لاتكس نوعى افوربيا براى درمان استفاده كرده است .
واژه يتوع در طب سنتى داراى مفاهيم چندى مىباشد :
1 - كليه گياهان داراى لاتكس كه شيرابه آنها حار ، تند ، مسهل و محرق يا تاولزا باشند يتوع ناميده مىشوند . صاحب مخزن در اين مورد مىنويسد " يتوع اسم جنس نباتات شيردار است كه شير آن حار ، حاد ، مسهل و محرق باشد "
2 - يتوع اختصاصا به لبن لاعيه يا شيرابه
Euphorbia triaculeata
اطلاق شده است و منظور از يتوع در قرابادينها و تركيبات قديمى شيرابه اين گياه است كه آن را ترياق فرادى و قوسنجى نيز ناميدهاند .
3 - از بين گياهان شيرابهدار شرح و خواص درمانى گياهان مشهورى مانند عشر ، ماذريون ، عرطنيثا ، بنطافلن ( خارج از تيره افوربياسه ) ، شبرم ، لاعيه و ماهودانه ، فرفخ برى ( از تيره افوربياسه ) كه خواص درمانى يكسانى ندارند در كتب قديم هريك بطور جداگانه ذكر شدهاند . ولى هفت گياه از جنس افوربيا داراى خواص درمانى مشترك مىباشند كه ديوسكوريد آنها را
Tithymallon
( معرب آن طيثومالس ) ناميده و حنين معادل اين واژه را " يتوع " آورده است . اسامى و شرح اين هفت گياه در كتاب دياسقوريدوس ذيل " طيثومالص " و در ساير كتب قديمى در يك موضع و تحت عنوان " يتوع " آمده است .