طبيعت آن در درجه دوم سرد و در درجه اول خشك و ميوه آن در اول گرم و قابض و در دوم خشك است . ماليدن آن بر زهار كودك برآمدن موى را به تاخير مىاندازد و ميوه در يرقان سودمند است ( ابن سينا : 3 * ) .
پاككننده معده و سينه و خارجكننده بلغم و صفرا مىباشد و رطوبت ميوه آماسهاى سخت را تحليل مىبرد و گفته شده است كه در بياض چشم ( 4 * ) موثر است ( داود انطاكى : 5 * ) .
مقدار خوراك ريشه 3 قيراط ( حدود 720 ميلىگرم ) و اشك آن به عنوان قىآور و مسهل 5 قيراط ( حدود 385 / 1 گرم ) مىباشد ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 6 * ) .
( 1 * ) - گردآورى از دياسقوريدوس ، جامع مفردات ، تحفه و مخزن
( 2 * ) - تت دياسقوريدوس 567
( 3 * ) - تت قانون عب 263
( 4 * ) - بياض چشم ، لكه سفيد روى چشم
Leukoma
( 5 * ) - تت تذكره 52
( 6 * ) - تحفه حكيم مومن 28 ، مخزن 98
Code - 2343
خاماسوقى
Euphorbia chamaesyce L .
گياهى است يك ساله ، علفى ، ساقهها باريك ، متعدد ، گسترده روى زمين به درازاى 40 - 25 سانتيمتر ، شيرابه دار ، برگها بيضى مايل به گرد به درازاى 8 - 2 ميليمتر در رأس دندانهدار و گل كوچك مايل به رنگ قرمز مىباشد .
گياه در سواحل درياها ، زمينهاى باير منطقه مديترانه ، آسياى صغير و ايران پراكندگى دارد . محل رويش آن در ايران : گرگان ، مينودشت ، گيلان به خصوص كنار درياچه رضائيه ، بين اصفهان و تهران ، كرج ، آذربايجان ، تبريز . . . .
تاريخچه :
به يونانى
Khamasuqi
ناميده شده است . حكيم مومن مىنويسد به معناى انجير زمينى مىباشد چه خاما به يونانى به معناى انجير و سوقى زمين مىباشد .
ديوسكوريد مىنويسد : خاماسوقى كه آن را سوقى نيز مىنامند ، شياف رحمى تهيه شده از پودر شده شاخههاى آن با شراب ، درد رحم را تسكين مىدهد و ضماد كوبيده آماسهاى بلغمى را تحليل مىبرد ، جوشانده شاخهها و همچنين شيرابه آن ملين ( 1 * ) مىباشد و ضماد آن زگيل و برجستگىهاى شاخى روى پوست ( 2 * ) را از بين مىبرد . شيرابه گياه بطور موضعى در گزيدگى عقرب موثر است . كشيدن