Code - 1242
اشخيص سفيد
Carlina gummifera Less .
گياهى است از خانواده
Compositae
كه در نواحى شمالى افريقا بهويژه در مراكش به مقدار زياد رويش دارد و در آنجا به اداد و اسد الارض مشهور است .
شناسائى و اسامى گياه در طب سنتى :
پزشكان سنتى شكل گياه را چنين توصيف كردهاند : گياهى است كه در سنگلاخها مىرويد و بدون ساقه است برگ آن شبيه به برگ كنگر و برحسب شرايط محيط رويش به رنگهاى سفيد و سرخ و كبود مىباشد گل آن به رنگ بنفش و شبيه به تارهاى مو و ريشه آن سفيدرنگ و بوى ريشه مخلوطى از بوى خوش و زننده و مزه آن تقريبا شيرين ، ميوه آن مانند كبر و دانه آن مانند دانه قرطم مىباشد .
به يونانى گياه را
Khamaileon leukos
مىناميدهاند كه به خامالاون لوقس يا خامالاون ابيض معرب شده است چه
Leukos
به معنى سفيد مىباشد . ديوسكوريد گويد : برخى آن را اقسيا مىنامند كه مشتق از اقسوس 1 * مىباشد 2 * . خامالاون مصرى دو نوع است خامالاون ابيض و خامالاون اسود 3 * 4 * .
خامالاون لوقس را به عربى اشخيص ابيض و به اندلسى بشكرانيه و به بربرى اداد گويند 5 * . آن را شوك العلك 6 * نيز مىگويند 7 * . حكيم مومن واژههاى شوكه العلق 8 * اسد الارض و صاحب مخزن مترادف نام هندى آن را بنكم ضبط نمودهاند ، امروزه اين گياه را اشخيص ، شوك العلك ، اسد الارض ، ثغام 9 * ادار 10 * [ واژههاى قديمى ] قاتل الاسد ، سوسن ارضى ، خشرف ، دبيرى خشرف اوربى و در سوريه ام الجنت و شوك ذهب مىنامند .
كاربرد درمانى گياه در طب سنتى :
در طب سنتى ريزوم گياه مصرف مىشده است . جوشانده آن دفعكننده كرم كدو و برطرفكننده سختى دفع ادرار و در گزيدگى جانوران موثر مىباشد ( ديوسكوريد ) ، در درمان استسقاء يا خيز عمومى انساج مصرف مىشود ( رازى ) ، بهترين آن نوعى است كه در مراكش به عمل مىآيد و حد اكثر مقدار خوراك آن حدود 25 گرم مىباشد ( انطاكى ) ، در دوم گرم و خشك است ، خوردن حدود 5 گرم ريزوم آن در جنون ، وحشت و اضطراب موثر و خارجكننده صفرا مىباشد ( انطاكى ) ، جوشانده آن با پونه كوهى در كرم كدو موثر مىباشد ، تناول آن با شير احشاء را تقويت و آماسهاى داخلى را تحليل مىبرد و ضماد رقيق آن تحليل برنده آماسهاى سرد جلدى است ( تحفه و مخزن ) .
تركيبات شيميائى :
ريزوم گياه حاوى اسانس ، اينولين ، اسيد آتراكتيليك
Atractilic acid
، پتاسيم ، كلسيم و منيزيم است .