سميت :
مقادير بيش از حد درمانى مىتواند سرگيجه ، استفراغ ، اسهال و سردرد را به دنبال داشته باشد .
Code - 2102
آبنوس
Diospyros ebenum Koen , L .
درختى است به بلندى 25 متر از خانواده
Ebenaceae
كه محل رويش آن هند ، ماداگاسكار ، زنگبار ، جزيره موريس ، حبشه ، سودان و سومالى مىباشد و به درخت عناب شباهت دارد . ميوه آن مانند انگور ، زرد مايل به سرخى ، شربن و گس و برگ آن مانند برگ صنوبر ولى پهنتر و هميشه سبز مىباشد .
چوب آبنوسى كه از زنگبار و ديگر جزاير اطراف آن مىآوردهاند در طب سنتى به آبنوس حبشى و يا آبنوس سياه معروف بوده است و از آبنوس هندى كه از هند صادر مىشده سياهتر ، سختتر مىباشد .
هر دو نوع در آب فرومىروند و براى سخت شدن و براق شدن آنها را مدتى در آب قرار مىدادهاند .
تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :
در تورات از آن نام برده شده است 1 * ، به عبرى آن را " هابن "
Habn
به آرامى
Abnusa
به يونانى
Ebenos
به پهلوى
Awanos
و
Apnus
ناميده شده است .
در كتب طبى قديم ذيل آبنوس به شرح چندين گياه پرداخته شده است كه از آن جملهاند :
1 - آبنوس ، آبنوس حبشى ، آبنوس هندى يا چوب درخت مورد بحث .
2 - ساسم ، ساسب ( صيدنه ابو ريحان ) ، سيكامينا ( ديوسكوريد ) ، ششم ( صاحب مخزن )
Dalbergia sisso Roxb
، مراجعه شود به كد 2003 همين مجموعه .
3 - آبنوس سياه
Dalbergia melanoxylon G . D . R
4 - تيندو ( صاحب مخزن ) ،
Diospyros malabrica ( Desr . ) Kostel
مراجعه شود به كد 2105 همين مجموعه .
ديوسكوريد مىنويسد : آبنوس دو نوع حبشى و هندى دارد . چوبى كه از حبشه مىآورند سياهرنگ ، قويتر ، بدون طبقات و خطوط و به شكل شاخ خميده يا شاخ مخروط مىماند و آن در نقصان فعل حس بينائى ، اشكريزش مزمن ، زخم چشم و به چشم كشيدن آن در خشكى غير طبيعى ملتحمه چشم 2 * و جرب چشم 3 * موثر مىباشد ( دياسقوريدوس : 4 * ) .
خوزى ( پزشك دانشگاه جندى شاپور عهد ساسانيان ) گفته است كه آبنوس سنگ كليه را خرد مىكند و مىگويند كه در نفخ موثر مىباشد ( ابن سينا : 5 * ) ، اگر آن را با سنگ و آب سائيده و آن آب را در چشم بچكانند در آبمرواريد 6 * و لكه سفيد روى قرنيه چشم 7 * موثر مىباشد و براى زخمهاى مزمن ، تاول ناشى از سوختگى ، سنگ كليه و مثانه مفيد است ( هروى : 8 * ) .
جالينوس گفته است كه آن زخمهاى مزمن را درمان مىكند و مسيح گفته است كه آن روياننده مژگان مىباشد ( ابن بيطار : 9 * ) ، براده آن روياننده مو مىباشد . در زخم كارد و شمشير داروئى بهتر از آن نيست