مارزيون دو نوع است يك نوع برگ آن بزرگ و نازك و ديگرى برگ آن كوچك و ضخيم مىباشد ( رازى - 7 * ) ، نوعى كه برگ آن بزرگتر است بهتر مىباشد ولى بايد به اندازه خورده شود زيرا باعث قى و اسهال و اندوه مىشود و آن مسهل بلغم ، سودا و صفرا مىباشد براى جلوگيرى از زيان آن بايد دو شبانهروز آن را در سركه بسيار ترش خيسانده و هر روز سه نوبت سركه را عوض نمود سپس سه بار با آب شيرين خوب شسته و خشك نمود اين محصول را مارزيون مدبر مىنامند و به آن كتيرا اضافه نموده و با روغن بادام شيرين چرب نموده و مصرف مىنمايند .
براى خارج كردن صفرا مارزيون مدبر را با ريشه ايرسا يا اسارون ، سكبيخ ، نمك هندى ، هليله زرد ، تخم كرفس ، سنبل ، مصطكى مخلوط نموده با آب تاجريزى و آب رازيانه جوشانده و پس از صاف نمودن مىنوشند و براى خارج نمودن بلغم و سودا مارزيون مدبر را با تربد يا افتيمون ، هليله هندى ، گل ، زيره كرمانى يا نمك هندى مصرف مىنمايند . مقدار خوراك اصلاح شده 40 / 0 گرم تا 25 / 1 گرم مىباشد .
كوبيده برگ مارزيون به صورت معجون با عسل ، چرك زخمها را پاك و خشكريشه ( جاى زخم ) را از بين مىبرد [ و شيرابه مارزيون زگيل تراخم را از بين مىبرد در كچلى ] 8 * گال ، زخمهاى عفونى موثر است ( هروى - 9 * ) ، ماليدن جوشانده آن مخلوط با گوگرد در پيسى ، لكههاى سياه صورت و ككمك موثر مىباشد و با عسل زردزخم را درمان مىكند ( ابن سينا - 10 * ) ، طبيعت آن در آخر سوم و چهارم گرم و خشك است . اگر برگ تازه آن را هنگام گل كردن چيده به دستور فوق در سركه خيسانده ، خشك نمايند 6 / 1 گرم آن را در 675 ميلىليتر آب جوشانده تا حجم آن به يكسوم تقليل يابد سپس صاف نموده بياشامند كرم آسكاريس 11 * و كرم كدو 12 * را خارج مىكند بهويژه اگر با فودنج جبلى جوشانده باشند مارزيون در
Ascite
13 * و خيز عمومى انساج 14 * ، يرقان ، ضعف گرده ، سختى دفع ادرار موثر و ضماد آن با عسل در زردزخم و با موم و روغن در اكزما موثر مىباشد مقدار خوراك آن 6 / 1 گرم تا 75 / 1 گرم مىباشد . گرممزاجان و اطفال و اشخاص ضعيف نبايد آن را مصرف نمايند همچنين از مصرف آن بدون مواد مصلح بايد خوددارى نمود 15 * .
در پزشكىنامه سه نوع جوشانده جهت دفع سفليس ، تبخال و نيز معرق ذكر شده است 16 * .
سلطان الحكماء در فروغ ناصرى مىنويسد آن را از خارج به ايران مىآورند و خود وقتى در لواسانات ديدهام اگر عطاران ايرانى از جهت قلت استعمال آن تحصيل نكرده باشند نقصى براى طب و طبيب ايرانى نيست .
قسمت قابل مصرف : پوست ساقههاى جوان درختچه مىباشد .
تركيبات شيميائى :
كليه قسمتهاى گياه داراى گليكوزيد
Daphnine
، كومارين ، و رزينى سمّى به نام مهزهئين
Mezereine
و دانهها داراى 35 تا 40 درصد ماده روغنى مىباشد .