Code - 2000
دم الاخوين
Daemonorops draco ( Willd ) Blum
در طب سنتى رزين به دست آمده از چند گياه به نام دم الاخوين يا خون سياوشان ناميده شده است كه از جمله آنها
Dracaena cinnabari Balf
و
Dracaena draco L .
از خانواده
Liliaceae
و درخت مورد بحث از خانواده
Palmaceae
مىباشد . اين درخت داراى تنه دراز ، استوانهاى ، بالارونده ، قلابدار ، برگهاى مركب از برگچههاى دراز و نوكتيز و داراى دمبرگ مىباشد . گلها به دو صورت نر و ماده بر روى 2 پايه جداگانه قرار دارند . در هر دو نوع گل نر و ماده 6 پرچم ديده مىشود . ميوه به درشتى گيلاس مىباشد و پس از رسيدن ماده رزينى قرمز رنگى آن را مىپوشاند بهطورى كه حتى فلسهاى سطح خارجى ميوه را نيز مىپوشاند .
براى تهيه رزين ميوهها را درون كيسهاى ريخته به وسيله ضربات فلسها را از آن جدا نموده و از غربال مىگذرانند و پس از تصفيه به صورت تكههاى كوچك گرد يا استوانهاى درآورده در لاى برگهاى درخت جاى داده و به بازار عرضه مىنمايند . اين قطعات شكننده ، بىبو ، بىطعم و نكوبيده آن به رنگ سرخ تيره و تقريبا قهوهاىرنگ ولى كوبيده شده آن به رنگ قرمز خونى مىباشد و اگر آن را بسوزانند بوى سقز معطر از آن استشمام مىشود . رزينى كه از ميوههاى اين درخت به دست مىآمده در ايران به خون سياوشان قصبى معروف بوده است .
محل رويش درخت ، هندوستان غربى ، شرق سوماترا و غرب بورنئو مىباشد .
تاريخچه ، اسامى و موارد مصرف آن در طب سنتى :
رزين گياه در كليه كتب قديم ذيل عنوان دم الاخوين 1 * آمده است . رازى تعدادى اسامى مترادف آن را كه در ساير كتب نيامده است ذكر مىنمايد از جمله سالودى ، سمورس ، سدلوفس . . . 2 * . پزشكان بعدى اسامى مترادف آن را چنين ذكر مىنمايند : خون سياوشان ، قاطر ( هروى ، 3 * ) عندم ، الشّيّان ، ايدع ، كاخون ( ابو ريحان ، 4 * ) خونشاوشان ( اسرائيلى قرطبى ، 5 * ) ، دم التينن ، دم الثعبان ( ابن بيطار ، 6 * ) ، قاطر الدم ( انصارى ، 7 * ) ، شيران ( حكيم مومن ، 8 * ) ، رنكبرت ، هيرادوكهر ( عقيلى خراسانى ، 9 * ) ، و خون سياوشان قصبى كه آن را از درخت كالاموس دراكو 10 * كه از طايفه نخيلات هندوستان غربى است اخذ مىشود ( ناظم الاطباء ، 11 * ) .
طبق نظر پزشكان سنتى طبيعت آن سرد و خشك ، التيامدهنده زخم ، روياننده گوشت ، قطعكننده خونريزى ، بندآورنده اسهال ( هروى ) ، مقوى معده ( ابن سينا ، 12 * ) تقويتكننده چشم ( انصارى ) مىباشد .
خوردن حدود 75 / 1 گرم تا 5 گرم آن با زرده تخممرغ رفعكننده قى و اسهال ، اسهال خونى و اسهال صفراوى مىباشد و مسواك كردن با آن لثه را تقويت و پاشيدن گرد آن بر روى عضو خونريزى را قطع