مىنويسد كرويا يا دقارو قرنباد است 2 * و در فرهنگ مخزن آمده است قرنباد ، قرنفار ، قرنفا و قرانفان كروياست . همچنين در برهان قاطع ، فرهنگ نفيسى به اين مسئله اشاره شده است .
قسمت قابل مصرف : ريزوم
تركيبات شيميائى :
Curcumin , Zingiberin
( ماده رنگى ) ، فلاندرن ، بورنئول ، اتلانتون
Atlanton
، ترميرن
Termiron
، سينئول ، نشاسته و مقدار اسانس آن تا 6 درصد مىباشد .
خواص :
مشهى ، هضمكننده ، محرك ، ضد نفخ ، زيادكننده ترشح بزاق و خوشمزه و معطركننده غذا مىباشد .
( 1 * ) -
Useful Plants and Drugs of Iran and Iraq , P : 109
( 2 * ) - صيدنه عپ ص 314
Code - 1917
عروق صفر
Curcuma longa L .
گياهى است علفى ، پايا از خانواده
Zingiberaceae
به ارتفاع تا 5 / 1 متر ، برگهاى قاعده ساقه بدون دمبرگ با غلاف مشخص و قسمتهاى بالاى ساقه داراى دمبرگ مىباشد . گلها سنبلهاى ، استوانهاى سفيد يا متمايل به زرد ، ريزوم زردرنگ با بوى مشخص و به دو شكل گرد و دراز عرضه مىشود . نوع گرد به درشتى تخم كبوتر داراى زوائد استوانهاى و پررنگ و به منظور استخراج رنگ مورد توجه مىباشد و به هندى آن را
Lokhandi halda
مىنامند ، نوع دراز يا استوانهاى به درازاى 7 - 3 و قطر 2 - 1 سانتىمتر ، زياد يا كم پيچيده ، پوست آن نازك و خاكسترىرنگ و مغز آن به رنگ زرد روشن مىباشد و بيشتر از نظر تغذيه مورد توجه است .
گياه بومى جنوب شرقى آسيا ، هندوستان ، چين و بهويژه در هند ، چين ، اندونزى و ژامائيكا پرورش داده مىشود و در چين و هند و ژاپن اسانس آن استخراج مىشود .
تاريخچه و شناسائى :
از زمانهاى بسيار دور در چين و هند از آن استفاده درمانى به عمل مىآيد به چينى آن را
Jiang huang
به سنسكريت
Haridra
و در ايران باستان زردچوبگ
Zard chubag
و به يونانى
Chelidonion
ناميده شده و اين نام به دو گياه زردچوبه و ماميران اطلاق شده است و ديوسكوريد به ترتيب آنها را
Kelidonion megalon
و
Kelidonion tumikren
ناميده است 1 * .