مضاعف ، گل يك پايه ، ميوه فندقه محتوى در برككهاى نازك ، و بر خلاف نوع قبلى برككها خيلى بلندتر از فندق ، داراى لبكهاى باريك نوكتيز با پوشش غدهاى و نخى ، محل رويش درخت جنوب شرقى اروپا ، شمال غربى هيماليا ، كشمير ، افغانستان ، قفقاز و ايران مىباشد . در ايران در لاهيجان ، آستارا ، و دهبالا در يزد رويش دارد .
مغز دانهها به صورت خام يا بو داده خوراكى و داراى مقدار زيادى روغن شيرين مزه مىباشد .
Code - 1800
جهارى هالدى
Coscinium fenestrarum ( Gaertn ) Colebr .
درختچهاى است يكپايه ، ستبر ، بالا رونده ، پيچنده از خانواده
Menispermaceae
، قسمتهاى چوبى زردرنگ ، شاخههاى جوان و نازك به مقدار زياد داراى تار مىباشند . برگها ، متناوب ، بيضوى ، چرمى ، درخشان ، سطح روى برگ صاف و سطح زير برگ كمى كركدار ، گلها نر و ماده ، گلهاى نر حالت مجتمع و فشرده بهم دارد ، گلبرگها زردرنگ ، ميوه شفت به شكل كليه و كركدار مىباشد .
محل رويش گياه جنوب هند ، بنگال ، سيلان و سوماترا مىباشد . گياه از زمانهاى بسيار دور در هند مصرف درمانى دارد . به سنسكريت
Daruharidra
و به هندى
Jharihaldi
ناميده شده است .
ساقه داراى بربرين مىباشد و از آن در تبهاى متناوب و متصل يا دائم استفاده مىكنند . براى اين منظور از جوشانده 50 - 30 گرم پوست ، سه بار در روز مصرف مىنمايند همچنين در ضعف عمومى ، سوء هاضمه مورد مصرف دارد .
ريشه داراى اثر آنتىبيوتيكى مىباشد و از آن بهعنوان ضدعفونىكننده در پانسمان زخمها و براى جلوگيرى از عفونت مورد استفاده قرار مىگيرد .
چوب گياه مقوى مىباشد و در قديم از آن در كزاز و از سوخته آن در جذام استفاده مىشده است .
Code - 1803
قسط بحرى *
Costus speciosus ( Koen . ) SM .
گياهى است با ساقه راست و ريزوم افقى از خانواده
Zingiberaceae
برگ به درازاى 30 - 15 سانتيمتر ، سطح زير برگ پوشيده از كرك نرم ، گل سفيد ، لولهاى ، ميوه كپسول ، با دانههاى سياه ، محل رويش گياه در هند در ارتفاع 1200 مترى مىباشد و به منظور استفاده از ريزوم آن و نيز از نظر زينتى پرورش داده مىشود . گياه به سنسكريت
Cushtha
و به هندى
Keu
ناميده شده است .
تركيبات شيميائى :
گياه پس از انواع
Dioscorea
يكى از منابع تهيه
Diosgenin
مىباشد و ريزوم آن حدود 12 / 2 درصد
Diosgenin
، لانوسترول
Lanosterol
، تيگوژنين
Tigogenin
، استيگماسترول ، بتاسيتوسترول ، آلكالوئيد و دانهها داراى تعدادى ساپونين مىباشند .