تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 275

مساهمون:

ص٢٧٥
Code - 1637
شوكه المبركه
Cnicus benedictus L .
گياهى است يك ساله تا ارتفاع 65 سانتيمتر از خانواده
Compositae
داراى ساقه قرمز رنگ ، ايستاده ، گوشتى ، زاويه‌دار به شكل منشور چندوجهى ، شاخه‌ها با فاصله از يكديگر ، كاملا پوشيده از كركهاى بلند تار مانند ، پشمى و كمى خاردار . برگ كوچك ، بيضوى شكل ، چند بخشى با دندانه‌هاى منتهى به خار نوك‌تيز ، متناوب ، سطح پهنك داراى كرك سفيد ، رگبرگ سفيدرنگ و منشعب ، برگ در قاعده دمبرگدار . گلها در فاصله ارديبهشت تا تير بر روى شاخه‌ها ظاهر مىشوند ، هر گل شامل حدود 25 - 20 گلبرگ لوله‌اى ، ميوه فندقه ، حنائى رنگ ، محظط و داراى 2 رديف تار بلند در انتها مىباشد . كليه اعضاء گياه داراى طعم تلخ و بوى نامطبوع و مهوع مىباشد كه در اثر خشك شدن بوى آن از بين مىرود . گياه بومى محدوده مديترانه شرقى و آسيا مىباشد . محل رويش آن در ايران : تبريز ، اروميه ، گيلان ، اراك ، همدان ، شهبازان . . . مىباشد .

تاريخچه :

گياه داراى ماده تلخ به نام كنىسين
Cnicin
با اثر آنتىبيوتيكى و ضد التهاب ،
Salonitenolide
،
Nortracheloside , Arctigenin , Trachelogenin
فلاونوئيد ، فيتوسترول ، مواد معدنى مانند پتاسيم ، كلسيم ، منيزيم ، منگنز همچنين صمغ ، لعاب ، كمى تانن ، ويتامين
B 1
و اسانس مىباشد .

خواص :

تب‌بر ، ضد سم ، مدر ، محرك فعاليتهاى كبدى و ترشح صفرا ، معده ، بزاق ، شير ، تونيك تلخ .

موارد مصرف :

تب مالت ، تبهاى دانه‌اى ، اختلالات كبدى مانند
Congestion
، زردى ، تشمع كبدى ، ناهنجاريهاى مجارى هاضمه ، بىاشتهائى ، گاستريت ، گاستروآنتريت ، اسپاسم‌هاى روده‌اى ، روماتيسم و آرتريت . گياه را مىتوان يكى از دفع‌كنندگان سموم ارگانيسم انسان دانست . اين خاصيت ناشى از عمل انرژيك گياه بر روى سلولهاى هپاتيك مىباشد .

اشكال داروئى :

1 - پودر گياه به صورت كپسول 500 يا 600 ميلىگرمى سه بار در روز نيم ساعت قبل از غذا 2 - دمكرده 1 قاشق چايخورى ، مدت دم كردن 15 - 10 دقيقه 3 - تنتور يك‌پنجم ، 30 تا 80 قطره 4 - عصاره روان 2 ميلىليتر سه بار در روز
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 275 | ابو القاسم سلطانى