تركيبات شيميائى :
گياه داراى پروتو آنهمونين
Proto anemonine
، گليكوزيد
C 54 H 86 O 16 Caulosapunin
، آلكالوئيد كلماتين ، استيگماسترول ،
Myricylalcohol , Ceryalcohol
، گلوكز ، بتاسيتوسترول ، كامپسترول ، ترى متيلآمين ، ژينول
Ginnol
، ژىنون
Ginnone
، متيلساليسيلات ، مواد پكتيكى و رزينى مىباشد .
آنهمونين ، متيلساليسيلات ، ساپونين و ترىمتيلآمين موجود در گياه سمى مىباشند . آنهمونين مادهاى است سوزاننده ، قرمزكننده پوست و تاولزا كه در قرون وسطى گدايان براى جلبتوجه و ايجاد حس ترحم در مردم نسبت به خود لهشده برگهاى گياه را به دست و پاى خود اثر مىدادند .
موارد مصرف درمانى :
ظيان مدر و مسهل قوى است ولى به علت دفع زيادى آب و مسموميت حاصل از آن مورد توجه نمىباشد همچنين بو كردن عصاره آن در موارد سردرد و ميگرن به علت آسيبى كه به مخاط بينى وارد مىكند شهرت سابق خود را از دست داده است . از ظيان بهطور موضعى در موارد نقرس ، دردهاى رماتيسمى ، آرتريت ، دردهاى عصبى و بافتها ، زخمهاى چركين و خنازيرى استفاده به عمل مىآيد . در اثر خشك شدن سميت گياه كمتر مىشود همچنين جوانههاى تازه گياه سميت و تلخى ندارد و به صورت پخته و يا پرورده شده در سركه بهعنوان چاشنى مورد استفاده قرار مىگيرد .
منع مصرف :
بدون تجويز پزشك و از طريق داخلى نبايد مصرف شود .
( 1 * ) -
Clematis - angustifolia Jacq
ظيّان ، ياسمين البّر ، اين اسامى به
Jasminium fruticans L .
نيز داده شده است .
( 2 * ) - تحريف شده واژه
Yerba de fuegu
اندلسى به معنى گياه آتش - عشبه النار
( 3 * ) -
Clematis flammulia L .
( 4 * ) - اين واژه در مخزن " ابرير " در اختيارات " انريز " آمده است امروزه در مراكش آن را " ازنزو "
Azenzu
مىنامند .
( 5 * ) - اصل قليماتنن ، اصلاح شده از كتاب الحاوى رازى ، اين قسمت در كتاب دياسقوريدوس در چاپ از محل واقعى خود كه بايد در 312 زير قليماطس
[ Clemantis daphnoides ]
قرار گرفته باشد جا افتاده و در صفحه 568 آمده است . كلماتيس ديفنوئيدس مترادف با
Vinca minor L .
مىباشد كه قضاب مصرى ابن بيطار مىباشد .
( 6 * ) - تت دياسقوريدوس ص 568
( 7 * ) - تت الحاوى ج 21 ص 313
( 8 * ) - ابن بيطار به نقل از شريف مىنويسد بوئيدن آن موجب رعاف ( خون آمدن از بينى ) مىشود .