Code - 1548
ليموعمانى
Citrus aurantifolia ( Christm ) Swingle
درختچهاى است كوچك ، هميشهسبز ، داراى خارهاى كوتاه از خانواده
Rutaceae
به ارتفاع 6 - 4 متر ، ساقه متعدد با شاخههاى گسترده و خارهاى كوتاه سبز و تيز ، ساقههاى مسن بدون خار ، برگ كوچك به طول 7 - 5 سانتيمتر ، چرمى ، براق ، تخممرغى ، دمبرگها كوتاه و بالدار . گل كه در بهار بر روى درخت ظاهر مىشود سفيد يا ارغوانى مايل به سفيد به صورت خوشهاى يا منفرد ، تعداد پرچمها 25 - 20 ، ميوه گرد كوچك به قطر تا 7 سانتيمتر و نوكدار مىباشد .
منشاء اوليه آن جنوب آسيا ، درههاى گرم هيماليا مىباشد . اكنون در اغلب نقاط دنيا از جمله جنوب فلوريدا ، مكزيك ، ايتاليا ، هند در پنجاب و بنگال و در ايران : شيراز ، بندرعباس ، جهرم و ميناب كشت مىشود .
تركيبات شيميائى :
برگ داراى كومارين ، برگاپتن و سيترونين ، ميوه بدون پوست و هسته ، داراى سيتريك اسيد ، سديم ، پتاسيم ، فسفر ، كلسيم ، ويتامين
A
، رايبوفلاوين ، تيامين ، نياسين و ويتامين
C
، پوست داراى اسانس مىباشد كه از ليمونن ، پىنن ، كامفن ، سابىنن ، سيترال ، سيمن ، سينهئول ، لينالول تشكيل شده است .
اسانس اگر از پوست نارس به وسيله فشار به دست آمده باشد داراى كومارين و اگر از ميوه بوسيله تقطير با بخار آب حاصل شده باشد فاقد كومارين مىباشد .
از برگ و شاخهها اسانس پتىگرين به دست مىآيد .
خواص و موارد مصرف :
ليموترش تازه ضد اسكوربوت ، ضد رماتيسم ، ضدعفونىكننده ، ضد ويروس ، ضد ميكروب ، ضد تب ، مشهى و مقوى مىباشد و از آن در موارد اسكوربوت ، تب ، عفونتهاى گلو ، سوءهاضمه استفاده مىشود .
در هند بهعنوان محافظتكننده كبد و قلب و چشم و نيز در آبله مورد مصرف دارد و از افشره تازه آن به تدريج به صورت قطره در كاتاراكت و از برگها در خونريزى لثه استفاده درمانى به عمل مىآيد .
اسانس كه از تقطير ميوه به وسيله بخار آب حاصل مىشود بدون اثر سميت و حساسيت مىباشد و در صنايع داروسازى و غذائى و نوشابهسازى و نيز براى تهيه سيتريك اسيد مورد استفاده قرار مىگيرد .
اسانسى كه از پوست نارس بوسيله فشار تهيه شده باشد فتوتوكسيك مىباشد و بهعنوان ماده معطر در انواع صابون ، دترژنتها ، مواد آرايشى و عطرسازى به كار مىرود .
ميوه به اسامى ليموعمانى ، ليموترش كوچك ، ليموترش شيشهاى ناميده مىشود .