تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 184

مساهمون:

ص١٨٤

تركيبات شيميائى اسانس :

اسانس كنوپود محتوى 60 تا 80 درصد آسكاريدول
Ascaridol
( آسكاريزين
Ascarisin
) ، 5 درصد گليكول انيدريد
Glycol anhydrid
، متيل سالسيلات ، هيدروكربورهاى مختلف به‌ويژه
Cymene
و بوتيريك اسيد مىباشد . اثر ضد انگل اين اسانس مربوط به آسكاريدول مىباشد كه ضد كرم قوى مىباشد و به‌ويژه بر روى آسكاريدها ، آنكليلوستوم ، آميب ديسانترى ، سيليكوستومها
Cylicostomes
و
Strongyles
اثر بسيار قوى دارد ولى اثر آن بر روى تنياها ، اكسيورها و تريكوسفال كمتر مىباشد . مقدار خوراك اسانس براى دفع كرم سه كپسول است كه هريك حاوى 15 قطره اسانس مىباشد و هر ساعت يك كپسول و سپس سولفات منيزى ميل مىكنند و كپسول اول را صبح ناشتا مىخورند . مقدار خوراك براى كودكان 6 تا 10 ساله يك كپسول و براى اطفال 10 تا 15 ساله 2 كپسول مىباشد . اسانس كنوپود بسيار سمى است و بايد با كمال احتياط مصرف شود . مقدار زياد آن سرگيجه و كرى را مىتواند به دنبال داشته باشد . در اشخاص كم‌خون منع مصرف دارد . در دامپزشكى نيز به خصوص براى دفع آسكاريس از آن استفاده مىشود . مقدار خوراك آن براى گاو و اسب 8 تا 12 ميلىليتر و براى سگ 12 / 0 تا 6 / 0 ميلىليتر مىباشد .
Code - 1434
اسفاناخ برى
Chenopodium bonus - henricus L .
گياهى است پايا به ارتفاع 60 - 20 سانتيمتر از خانواده
Chenopodiaceae
كه داراى ساقه سبزرنگ و بدون انشعاب مىباشد . برگ بزرگ ، كامل ، گوشتى ، مثلثى شكل ، قاعده آن به شكل پيكان و راس آن نازك است . گل‌ها به رنگ سبز مايل به زرد ، كوچك و به صورت مجتمع مخروطى از ارديبهشت تا اواخر مرداد در راس ساقه ظاهر مىشوند . گياه بومى اروپا از جمله انگليس ، غرب آسيا و محل رويش آن دامنه‌هاى كم‌ارتفاع مناطق مسكونى و نزديك منازل مىباشد .

تركيبات شيميائى :

گياه محتوى ساپونين ، املاح معدنى به‌ويژه آهن ، موسيلاژ و ويتامين
C
مىباشد .

خواص و موارد مصرف :

ملين ، نرم‌كننده و التيام‌دهنده زخم است . برگ گياه مانند اسفناج و ساقه آن مانند مارچوبه به مصارف تغذيه مىرسد و چون داراى آهن مىباشد براى اشخاص كم‌خون توصيه مىشود . برگ آن به صورت