تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 416

مساهمون:

ص٤١٦
Code - 1061
كينوى بنگال
Butea monosperma ( Lam . ) Kentz
صمغ درختى است از خانواده
Leguminosae
به بلندى 3 تا 5 حتى بيشتر كه در قسمت وسيعى از هند ، شرق بنگال و مالزى در ارتفاعات 1200 مترى مىرويد . برگ‌ها مركب از سه برگچه ، گل قرمز نارنجى و مجتمع به صورت خوشه ، ميوه نيام و حاوى دانه‌هاى قهوه‌اىرنگ مىباشد به هندى آن را
Plasham , Palash
زك
Dhak
و به اردو نيز زك و
Chunia
ناميده مىشود . با ايجاد شكاف ، صمغى از تنه درخت به دست مىآيد كه كينو ناميده مىشود و آن را كينوى بنگال مىنامند به‌جز اين درخت ، كينو را از درختان ديگرى نظير
Pterocarpus indicus Willd
( كينوى قرمز )
Pterocarpus eriaceus Lam
( كينوى افريقا )
Pterocarpus marsupiun Roxb
( كينوى مالابر يا صمغ چينى ) ،
Eucalytus camaldulensis dehn
( كينوى استراليا ) . . . به دست مىآورند كه بهترين آنها كينوى مالابر باشد چون تانن آن بيشتر است . از كينوها علاوه بر آنكه در محل رويش استفاده درمانى به عمل مىآيد به خارج نيز صادر مىگردد كينو بنگال نيز در فرانسه با نام
Kino de bengal
مشهور و استفاده درمانى مىشود و در ايران از 120 سال قبل با آن آشنا شده در پزشكىنامه انواع آن آمده است . از نوشته هوپر چنين برمىآيد كه دانه آن به نام " برگ هند ايران " حدود 60 سال قبل براى دفع كرمهاى نوارى روده مصرف مىشده است . قسمت قابل مصرف : صمغ ، دانه ، برگ و گل مىباشد .

تركيبات شيميائى :

كليه اندامهاى گياه به‌جز دانه حاوى تانن بوده و قابض مىباشد به‌ويژه مقدار تانن در صمغ بيشتر است علاوه بر آن صمغ داراى ماده‌اى به نام لوكوسى نيكتين مىباشد ، گل داراى گلوكزيدهائى نظير بوترين
Butrin 5 / 1
درصد ، بوتين
Butin 0 . 04
درصد ، بوته‌ئين
Butein 0 . 03
درصد ، دانه‌ها داراى 16 تا 18 درصد روغن مىباشد كه از اجزاء متشكله آن اسيد لينولئيك ، اسيد اولئيك و آنزيم‌هاى پروتئولىتيك و ليپولىتيك مىباشد .

خواص درمانى :

دانه‌ها فاقد تانن بوده و به عنوان مسهل و ضد كرمهاى نوارىشكل ، گزيدگى مار و از خارج در تبخال مصرف مىشود . از گل به صورت جوشانده در سختى دفع ادرار و اسهال استفاده به عمل مىآيد و برخى عقيده دارند كه از آبستنى جلوگيرى مىكند . برگ قابض و مقوى مىباشد و در موارد ضعف نيروى جنسى ، نفخ ، كوليك ،
Pile
، هموروئيد و به صورت دوش واژينال در واژينيت مصرف مىشود .