تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 367

مساهمون:

ص٣٦٧
Code - 956
قنطريون زرد
Blackstonia perfoliata ( L . ) Huds
گياهى است يك ساله ، علفى به ارتفاع تا 80 سانتيمتر از خانواده جنتيانا كه در قاعده ساقه چند برگ گسترده در سطح زمين قرار دارد و به نظر مىرسد كه ساقه از وسط برگ‌ها خارج شده‌اند . به همين جهت نوع آن را
Perfoliata
نامگذارى كرده‌اند . گل‌ها زردرنگ به شكل ستاره‌هاى هشت‌پر مىباشد . ميوه رسيده به شكل پوشينه بيضوى درمىآيد گياه در وسعت زيادى از اروپا ، شمال افريقا و جنوب غربى آسيا پراكنده مىباشد .

تركيب شيميائى :

گياه حاوى گلوكزيد ژانسيوپيكرن مىباشد .

موارد مصرف :

در ضعف عمل دستگاه هاضمه ، ضعف معده ، بىاشتهائى ، خيز عمومى انساج و در استعمال خارجى جوشانده آن براى التيام دادن به زخمها مصرف سنتى دارد . نام قنطريون زرد ترجمه نام فرانسوى و انگليسى گياه مىباشد .
Code - 958
لنخيطس ( برى )
Blechnum spicant ( L . ) Roth
لنخيطس برى يا لنجيطس صحرائى گياهى است پايا به بلندى 30 تا 80 سانتيمتر از خانواده سرخس
Polypodiaceae
، برگ‌ها چرمى ، يك بار به‌طور شانه‌اى منقسم و در قاعده با تقسيمات پيوسته مىباشد برگ‌ها زايا بلندتر و با تقسيمات باريكتر ، و هاگنيه‌ها در دو طرف موازى با رگبرگ اصلى مىباشند . محل رويش آن در ايران نقاط سايه‌دار بين قزوين و لنگرود و شمال مىباشد .

تاريخچه و شناسائى گياه در طب سنتى :

ديوسكوريد دو گياه را به نام لخنيطس ناميده و به دنبال يكديگر ذكر مىنمايد و به‌طورىكه در جاى خود خواهد آمد نام علمى گياه اول
Polystichum lonchitis ( L . ) Roth
مىباشد كه پزشكان بعدى آن را لنخيطس يا لنجيطس بستانى ناميده‌اند و گياه دوم كه گياه مورد بحث مىباشد و ديوسكوريد آن را لنخيطس ديگر يا آخر
Otra lonhites
ناميده است پزشكان بعدى هر دو گياه را يك جا تحت عنوان حربه يا لنجيطس آورده‌اند لذا واژه‌هاى لنخيطس ، لنجيطس ، حربه ( عربى ) بين دو گياه نامبرده فوق مشترك مىباشند اگر واژه بستانى بدنبال آمده باشد منظور
Polysticum lonchitis
و اگر پسوند برى يا صحرائى داشته باشد گياه مورد بحث مىباشد . واژه لنخيطس
Lonchites
به يونانى به معنى نيزه مىباشد كه معادل آن به عربى " حربه " مىباشد و جالينوس آن را لنجيطس ناميده است .