تاريخچه :
كولپپرر در سال 1652 آن را در استسقاء زردى و ضعف مورد مصرف قرار داده و براى آن اثر صفرابرى ذكر نموده است .
خواص درمانى :
قابض ، مدر و معرق مىباشد و با جويدن آن ترشحات آب دهان زياد مىشود . در بيماريهاى كليوى ، كيسه صفرا ، كوليت و همراه با زنجبيل به عنوان ضد نفخ مصرف مىشود از محلولى كه از خيساندن كاپيتولهاى بازنشده گياه در الكل به دست مىآيد براى رفع درد دندان استفاده مىشود . اين گياه را به عربى تيل مائى مىنامند .
Code - 941
چلّه داغ
Biebersteinia multifida DC
گياهى است پايا به ارتفاع 20 تا 70 سانتيمتر از تيره شمعدانى ، با ساقه ضخيم ، ايستاده ، مخطط و پوشيده از برجستگيهاى غدهمانند ريز كه به پانيكولى از گلهاى متعدد ختم مىشود .
برگها 2 تا 3 بار بهطور شانهاى عميق بريده شده با تقسيمات باريك ، خطى ، نوكتيز نخىشكل و گوشواركدار مىباشند .
گلبرگ به رنگ سفيد مايل به زرد ، پهن دراز و تقريبا همقد كاسه ، دمگل كمى بلندتر از كاسه و براكتئول دار ، كاسبرگها ، گلبرگها و غدد نوشى باهم متناوب و 5 تائى و تعداد پرچمها 5 عدد مىباشد و زمان گل دادن ارديبهشت و خردادماه مىباشد .
ميوه غوزهاى سخت و چيندار است .
ريشه ضخيم داراى پوست چروكيده به رنگ قهوهاى روشن .
قسمت قابل استفاده در طب عوام ريشهها مىباشند كه توسط عطاريها با نام چلهداغ يا چلهداغى براى رفع بيماريهاى رماتيسمى عرضه مىگردد . اسامى محلى اين گياه دم گوساله و ادمك
Admak
مىباشد .
محل رويش آن در ايران ، تهران و اطراف آن پس قلعه ، تجريش ، كلاك ، كرج ، قزوين ، بين سرخه حصار و جاجرود ، تبريز كوه كونرو ، سنندج ، كردستان به باختران ، حوالى قصر شيرين ، همدان ، خرقان ، اراك ، دو رود و ساير مناطق ايران مىباشد .
Code - 942
گشنيزك
Bifora testiculata ( L . ) Spreng
گياهى است كوچك ، يك ساله ، بىكرك از خانواده چتريان با ساقههاى منشعب ، برگها به قطعات كوچك تقسيم شده و دندانهدار شبيه به برگ گشنيز مىباشند . برگهائى كه بر روى ساقه قرار دارند داراى غلافى كوتاه مىباشند ، گلها سفيدرنگ ، كوچك و به صورت چتر مركب مجتمع مىباشند .