( 3 * ) - تت دياسقوريدوس م 1 - ش 119 ص 108
( 4 * ) - تت الحاوى ج 20 ص 254
( 5 * ) - الابنيه 163
( 6 * ) - تت قانون عب كتاب ثانى 285
( 7 * ) - اختيارات ص 97
( 8 * ) - تت تذكره 106
( 9 * ) - تلخيص از تحفه 73 و مخزن 198
Code - 836
بلوطى
Ballota nigra L
گياهى است علفى ، پايا از خانواده نعناعيان داراى ساقهاى افراشته ، چهارگوش به ارتفاع 60 تا 80 سانتيمتر پوشيده از كرك سياهرنگ با شاخههاى فرعى زياد ، برگها متقابل بيضى يا مدور و منقسم به شبكهاى از رگبرگها ، گلها به رنگ ارغوانى يا قرمز بهندرت سفيدرنگ و از بغل برگها ظاهر مىشوند تمام اندامهاى گياه پوشيده از كرك مىباشند بر اثر مالش برگها بوى نامطبوع استشمام مىشود . طعم آن تند و تلخ مىباشد . گياه به حالت وحشى در حاشيه مزارع ، كنار جادههاى غالب نواحى اروپا ، شمال افريقا ، مغرب آسيا از جمله ايران تا ارتفاعات 1500 مترى ديده مىشود و در انگلستان كشت مىشود .
شناسائى و كاربرد گياه در طب سنتى :
يونانيها گياه را
Ballote
مىناميدهاند كه اصطفن و حنين آن را به بالوطى معرب نمودهاند ديوسكوريد درباره گياه مىنويسد بالوطى كه آن را مالفراسيون 1 * مىنامند گياهى است كه داراى ساقه چهارگوش كركدار و سياهرنگ مىباشد كه از يك ريشه بزرگ خارج مىشود برگ آن شبيه به برگ فراسيون 2 * ولى بزرگتر و انحناى آن بيشتر و رنگ آن سياهتر و كركدار و مانند ماليسوفلن بوى آن ناخوشايند است .
ضماد تهيهشده از برگ آن با نمك در گازگرفتگى سگ هار و ضماد آنكه زير خاكستر گرم پخته شده باشد در بواسير موثر مىباشد و مخلوط آن با عسل زخمها را از چرك پاك مىنمايد 3 * . رازى آن را ضمن فراسيون شرح داده و خواص درمانى آن را مانند فراسيون دانسته و تاثير آن را در گازگرفتگى سگ هار ذكر نموده است 4 * . گياه چند قرن به دست فراموشى سپرده مىشود تا آنكه ابن بيطار آن را بلوطى ناميده و مىنويسد عامه مردم اندلس آن را مروبه بلبوسه مىنامند 5 * صاحب تحفه و مخزن طبيعت آن را گرم و خشك دانسته و علاوه بر مصارف درمانى فوق ساير اثرات درمانى آن را مانند فراسيون منتهى ضعيفتر از آن ذكر مىنمايند و مىنويسند بايد بجاى فراسيون مقدار 2 برابر از بلوطى به كار برد تا همان اثرات درمانى را داشته باشد صاحب مخزن نام هندى آن را كجى و كجور ذكر نموده است 6 * با توجه به شكل ظاهرى گياه كه پزشكان سنتى بيان نمودهاند و اينكه امروزه نيز در كشورهاى عربى گياه را با همان نامهاى قديمى بلوطى ، بلوطه ، فراسيون اسود و در اسپانيا به نام ماروبيه مىشناسند و بالاخره يكسان