تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 311

مساهمون:

ص٣١١
سفيد نقره‌اى ، دمبرگ كوتاه ، گل به رنگ سبز كه در شهريورماه و مهرماه ظاهر مىشود . محل رويش گياه افريقاى شمالى ، جنوب و جنوب غربى اروپا و در ايران در مناطق خشك و كويرى به مقدار فراوان كاشته شده است . در كتب طبى قديم در شرح گياه آمده است كه درختچه‌اى است مانند عوسج ولى بدون خار كه در كنار درياها و شوره‌زارها مىرويد برگ آن مانند برگ زيتون ولى پهن‌تر و خشن‌تر و مزه آن اندكى شور و گس مىباشد و ابن سينا گويد كه ريشه آن به صورت قطعه چوبهاى گره‌مانند نقطه‌دار و كمى مايل به سياهى است . به يونانى آن را اليمون
Alimon
، 1 * مىناميده‌اند ديوسكوريد ذيل اين واژه مىنويسد اهل شام آن را ملوح مىنامند اگر به مقدار حدود 7 گرم از ريشه آن را با عسل آب مصرف نمايند در پارگى عضله ، درد قولنج موثر و زيادكننده شير مىباشد 2 * ملوخ را قطف بحرى مىنامند و جالينوس گفته است سرشاخه‌هاى هوائى آن را كه تازه روئيده است مىخورند و آن زيادكننده اسپرم و شير مىباشد و طعم آن شور و كمى گس است 3 * . ابن سينا آن را ذيل واژه ملواح آورده و حكيم مومن طبيعت آن را گرم و تر و مقوى باه دانسته و خوردن حدود 7 گرم آن را در مواقعى كه ادرار بند آمده باشد موثر دانسته است 4 * و بالاخره عقيلى خراسانى مىنويسد اهل شام آن را ملوح و به يونانى اليمون و ملح مىنامند و آن را قطف و قطف برى بهتر است زيرا به معده زيان نمىرساند . شاخه‌هاى تازه‌روئيده و برگ ريز آن را خام يا پخته مىخورند 5 * . خاكستر گياه حاوى مقدار نسبتا زيادى املاح سديم مىباشد براى برگ آن اثر نرم‌كننده قائل مىباشند . امروزه نيز گياه را به عربى قطف بحرى ، ملوح و رغات و به پارسى سلمكى بوته‌اى ، بوته‌شور و به تركى قره‌پازى مىنامند . ( 1 * ) - برخى از محققين نام يونانى اين گياه و همچنين
Nasturtium officinale L
و
Lipidium sativum L
را
Cardamon
ذكر نموده‌اند درحالىكه نام يونانى گياه مورد بحث
Alimon
گياه دوم
Eteron sisymbrion
و گياه سوم
Cardamon
مىباشد . ( 2 * ) - تت دياسقوريدوس م 1 - ش 98 ص 88 ( 3 * ) - تت جامع مفردات ج 4 - 166 ( 4 * ) - تحفه 208 ( 5 * ) - مخزن الادويه 452
Code - 798
قطف برى
Atriplex hastata L
در كتب طبى قديم ذيل واژه قطف و يا سرمق شرح و خواص درمانى دو گياه قطف برى يا سرمق برى
Atriplex hastata L
و قطف بستانى يا سرمق بستانى
Atriplex hortensis L
آمده است . پزشكان
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 311 | ابو القاسم سلطانى