تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 289

مساهمون:

ص٢٨٩
ريشه گياه در عطاريهاى تهران مخلوط با گياهان ديگر به نام بيخ هليمون عرضه مىگردد كه از طريق خوراكى براى ازدياد شير و نيز به صورت بخور براى تسكين درد دندان به كار مىرود براى اطلاع بيشتر به هليمون بستانى مراجعه شود . گياه در بلوچستان رويش دارد . ( 1 * ) - در اصل مواقنثوس ، در صيدنه " ميوافيقوس " و در قانون مواقنيوس آمده است كه صحيح آن ميواقنثوس مىباشد كه از واژه
Mus
يا
Myos
يونانى به معنى موش و اقنثوس به معنى گياه خاردار مىباشد و ابو ريحان در كتاب صيدنه آن را شوك الفاره ( شوك - خار و فار - موش ) نام نهاده است .
Code - 695
شقاقل هندى
Asparagus sarmentosus Willd
گياهى است خزنده ، خاردار از خانواده
Liliaceae
كه از نظر زيبائى در باغها كاشته مىشود نام سانسكريت آن
Satavari
از آن جهت به گياه داده شده كه ريشه‌ها به تعداد زياد ريشه موئىشكل دارد . در انگلستان از جوانه‌هاى تازه به عنوان سبزى استفاده مىشود . در هند به عنوان يك داروى موثر در ناراحتىهاى مجارى ادرارى تناسلى شناخته شده است . پودر ريشه گياه به اندازه يك قاشق چايخورى مخلوط با شير و عسل به عنوان مقوى همچنين در موارد انزال سريع به هنگام نزديكى جنسى ، كمبود ترشح شير ، ضعف عمومى ، اسهال ، اسهال خونى ، تقويت باه و از شيرابه ريشه تازه در سوزاك استفاده مىشود . از جوشانده ريشه در روغن شاهدانه به عنوان آنالژزيك به صورت ماليدنى استفاده مىشود در سيستم ايوروديك براى درمان رماتيسم و نقرس از روغنى به نام
Narayan oil
كه از آن تهيه مىشود استفاده مىشود همچنين برگ‌هاى آن را با روغن تهيه شده از كره گاوميش آلوده كرده بر روى كورك قرار مىدهند . در بازار تهران مخلوط با گياهان ديگر اين خانواده به نام بيخ هليمون براى زياد كردن شير عرضه مىگردد و از بخور دادن آن براى تسكين درد دندان استفاده مىشود به هليون بستانى مراجعه شود .
Code - 696
علف چسبك
Asperugo procumbens L
گياهى است علفى يك ساله ، خزنده از خانواده
Boraginaceae
با ساقه‌اى به درازاى 15 تا 50 سانتيمتر و گاهى بيشتر ، معمولا خوابيده و منشعب ، برگ‌ها بيضىشكل ، سرنيزه ، نوك‌تيز ، داراى دمبرگ و پوشيده از كركهاى زبر و خشن ، گل‌ها آبىرنگ كوچك و مجتمع كه از كنار برگ‌ها در ماه‌هاى ارديبهشت و خرداد ظاهر مىشوند . بنا بر مندرجات كتاب شليمر و براساس تحقيق همكار وى آقاى دكتر هوسكنخت در بازار داروئى تهران اين گياه به غلط به جاى بادرنجبويه حقيقى
Melissa officinalis L
. بنام بادرنجبويه عرضه مىگردد . گياه به صورت علف هرز مزارع در اكثر نقاط ايران از جمله در تبريز ، بين باختران و اسلام‌آباد ، نهاوند ، همدان ، اراك ، دورود ، بختيارى ، شوش ، جهرم ، اطراف تهران ، دماوند ، كرج مىرويد .