اذخر ، گربه دشتى ، كاه مكى ، گورگياه ( شليمر 39 ) .
امروزه نيز در كشورهاى عربى آن را اذخر ، خلال مامونى و تبن مكه مىنامند علاوه بر اين اسامى در سوريه آن را إسل عطرى ، لحيهء الرجل ، اندروبوغون و در ليبى آن را اذخر مكى ، ابو ركيه ، بوركيه و حشمه مىنامند . همچنين در برخى كشورهاى عربى به آن ثيل طيب ، ثيل مكى ، غرشنه ، قصيبه نيز گفته مىشود .
تركيبات شيميائى :
گياه حاوى اسانس مركب از ترپنها ، ديپانتن ، ژرانيول ، سيترونل لول
Citronellol
، بعلاوه اسيد كارپونيك
Carponic acid
مىباشد .
خواص درمانى :
از اسانس آن به صورت ماليدن در رماتيسم و دردهاى عصبى استفاده مىشود همچنين گياه داراى اثر معرق ، مدر ، ضد كرم ، ضد نفخ و آنتى اسپاسموديك مىباشد . برخى آن را بهترين دارو براى بر طرف كردن ناراحتىهاى معدى كودكان مىدانند در ناراحتىهاى دوران قاعدگى ، قاعدگى دردناك ناشى از احتقان
Congestive dysmenorrhea
و فرم عصبى آن ، نفخ معده ، برونشيت ، جذام ، صرع كودكان و ريشه آن در عطرسازى مصرف مىشود .
( 1 * ) - در دياسقوريدوس ابطا و در مفردات ابن بيطار انطاليا آمده كه ايطاليا مىباشد .
( 2 * ) - در كتاب دياسقوريدوس طويقيس آمده است .
( 3 * ) - قسمت داخل پرانتز از جامع مفردات ابن بيطار كه از ديوسكوريد نقل قول شده و كاملتر از كتاب دياسقوريدوس مورد استفاده مىباشد ترجمه شده است
( 4 * ) - اعياء : خستگى و از بين رفتن نيرو
Fatigue
( 5 * ) -
Anal prolapsus
پائينافتادگى مقعد
( 6 * ) - نجم به
Agropyron repens Beauv
اطلاق شده است به هر جهت گفتار ابن بطريق در اين مورد صحيح نيست و اين گياه ديگرى است
( 7 * ) - سنجرى - سيستانى
( 8 * ) - كرته دشتى ، كرته به كسر كاف و فتح ت ، اين واژه در صيدنه برهان قاطع كرته آمده است . در كتاب تحفه و شليمر گربه دشتى و در مخزن كزنه دشتى آمده است گربه دشتى و كزنه دشتى مصحف كرته مىباشند .
( 9 * ) - صلابت ، سفت و سختشدگى عضو
Sclerosis
جمود مفصل يا محكم شدن غير طبيعى مفصل
Ankilosis
( 10 * ) - جوزجينا مصحف جورجينا و اين نيز معرب گورگياه فارسى است
( 11 * ) - در اصل تين مكه آمده كه اشتباه است
( 12 * ) - بر بدن ماليدن دارو يا عطر و در طب سنتى ماليدن روغن به عضو