تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 373

مساهمون:

ص٣٧٣
مىرساند و به عقيده برخى پادزهر فراوى و پوشنگه همان شيره چشميزك باشند . يتوع داراى نر و ماده مىباشد . نر را هاناقياس گويند ، و شش قسم ديگر مادينه‌اند كه به آس شباهت دارد و در سنگلاخها مىرويد و ميوه‌اى شبيه به خيار دارد . نرينه آن شاخهايش درازتر و رنگش مايل به سرخى و پر از شير است و شاخه‌هايش شبيه درخت زيتون است و ميوه‌اش در شكوفه‌ها قرار دارد . اما گياه يتوع كه به دريايى مشهور است و آن را خشخاش هم گفته‌اند شاخه‌هاى يك وجبى و مايل به سر فرنگى دارد و شاخه‌هايش 5 يا 6 عدد مىباشند . يك مثقال از بيخ اين گياه را با آب عسل بخورند اسهال‌آور است و بايد بيشتر از سه مثقال تجاوز نكند . بيخ اين گياه در طب به كار نمىرود . هر چه ما گفتيم از ديسقوريدوس استفاده كرديم ، قرحه‌آور و سمّ است و اگر در حوض ريزند ماهيها همه روى آب آيند و مىميرند . گوشت زائد ، زگيل و خالهاى زائد اطراف ناخن را برمىكند . بيخ يتوع با سركه باشد سفتيهاى پيرامون بواسير را از ميان برمىدارد و قرحه گنديده را بهبود مىبخشد . « 1 »

* ياقوت

[ مشخصات ]

ياقوت ، سنگى قيمتى است كه مقوى دل و دماغ ، مفرح و از بين برنده طاعون ، صرع ، خفقان ، انجماد خون و نزف الدم است . « 1 » در حديث معتبر از حضرت على بن موسى الرضا عليه السلام نقل شده است كه : انگشتر ياقوت در دست كنيد كه پريشانى را از بين مىبرد . « 2 » ياقوت را به انگليسى

RUBY
گويند و داراى چهار نوع : سفيد ، زرد ، كبود و سرخ است و بهترين آن سرخ شفاف گلنارى است . و گويند همراه داشتن آن از طاعون جلوگيرى مىكند . « 3 »
هامش
( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 178 .
( 1 ) - تحفه ، ص 264 .
( 2 ) - حليه المتقين ، ص 20 .
( 3 ) - صيدنه ، ص 130 ؛ تحفه ، ص 264 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 373 | مصطفى النوراني الاردبيلي