دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 290

برخى آب‌نباتها و شيرينىها به كار مىرود . علاوه بر اين ، در معالجه التهابات مخاط بينى و گلو و دهان اسانس مزبور استعمال دارد . از اسانس نعناع نوعى كافور قابل تبلور نيز به دست مىآورند كه مانند كافور معمولى به كار مىرود . دم‌كرده برگ نعناع را جهت تقويت و رفع نفخ معده و روده مصرف مىكنند . نعناع گياهى است علفى ، برگهاى آن متقابل ، بيضوى ، نوك تيز ، دندانه‌دار ، كمى پوشيده از كرك ، به طول 4 تا 7 سانتىمتر و به عرض 2 تا 3 سانتىمتر است . از تمام قسمتهاى هوايى اين گياه بوى معطر و مطبوع استشمام مىشود ولى اگر جويده شود ، علاوه بر بوى اسانس ، احساس خنكى نيز در مخاط دهان مىگردد . ساقه اين گياه چهارگوش و به رنگ قرمز مايل به بنفش يا مايل به ارغوانى است و در محل هر يك از گره‌هاى آن ، دو برگ متقابل ديده مىشود . گلهاى آن در ماه‌هاى مرداد و شهريور ظاهر مىشود . برداشت محصول جهت اسانس‌گيرى دو مرتبه در سال در ماه‌هاى تير تا شهريور صورت مىگيرد . برگهاى خشك و نرم شده نعناع جهت خوشبو كردن ماست و دوغ و سرخ شده آن در روغن كه به نام نعناع داغ موسوم است جهت خوشبو كردن برخى آش‌ها به كار مىرود . گونه‌هاى نعناع كه در لبه رودخانه‌ها و در جريان آبهاى ملايم و كم عمق مىرويد و چون برگهايش قرمز رنگند به اين نام موسوم است ، نعناى آبى ، فلفلى ، سوسنبر وحشى . « 1 » نعناع اقسام زيادى دارد كه بنا بر گفته يكى از گياه شناسان به اندازه ماهىهاى گوناگون در درياى احمر وجود دارد و معروفترين آنها نعناى فلفلى ، نعناى سبز ، نعناى وحشى ( پونه ) ، نعناى آبى ، نعناى مزرعه ، نعناى . . . و جملگى داراى بوى مطبوع و مخصوصى هستند كه با چشيدن ، دهان را خنك مىنمايد . بقراط و ارسطو از آن تعريف كرده‌اند . نعناع سابقه خيلى قديمى دارد .