تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣

شكم ماليده شود اسهال آورد و تكرار ماليدنش بر رحم جنين را از بين مىبرد . ضمادش پادزهر گزيدگى حشرات است . بخور مريم مضر مقعد و گرم مزاجان است و مصلحش كتيرا و آب انار است . مقدار خوراك عصاره آن از ربع تا نيم درم و از بيخ تا سه مثقال و بدلش در بعضى موارد ماميثا و مرّ است . مضر مثانه است و مصلحش عناب و بدلش سماق مىباشد . « 1 » شيخ مىگويد : شجرة مريم همان بخور مريم است كه سه نوع است : نوعى بدون ثمر و دو نوع ثمر دارند . در علاج زكام سرد مفيد است و از آب در چشم آمدن خوب است . « 1 » گل سيكلامن از قديم در شنزارها و شكاف سنگهاى كوهستانى شمال ايران ، مخصوصا در اطراف بندرگز به حالت خودرو روييده شده است . غده زيرزمينى سيكلامن كه به شكل شلغم بوده و از آن پهن‌تر است ، به بخور مريم شهرت دارد . محلل بوده و باز كننده ادرار و حيض است ، عرق را زياد مىكند و باعث سقط جنين مىشود . براى درمان يرقان و باز شدن گرفتگى كيسه صفرا و زهكشى كبد از فضولات تجويز مىشود . بوته سيكلامن شجر مريم نام دارد ، جوشانده شاخه‌هاى آن زايمان را آسان مىكند و در اخراج جنين مرده بىعديل است . ، ولى بدون اجازه طبيب نبايد آن را به كار برد . ماليدن آن جهت بواسير و لكه‌هاى سياه جلدى و برص مفيد است . « 2 »

* گلهاى نيلوفر آبى

[ خواص و كاربرد ]

گلهاى نيلوفر آبى و ريشه آن براى معالجه اسهال خونى به مقدار يك قاشق قهوه خورى از گلهاى خشك آن در يك فنجان آب‌جوش مدت ده دقيقه دم‌كرده و هر روز دو تا سه فنجان مصرف نماييد . جهت تورم كليه و مثانه گل خشك نيلوفر آبى را به مقدار يك قاشق قهوه‌خورى در
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 277 ؛ تحفه حكيم ، ص 44 ؛ قرابادين كبير ، ص 108 .
( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 313 .
( 2 ) - زبان خوراكيها ، ص 147 .