است . گويند چه بخورند يا بمالند كرم و كرم كدو را بيرون آورد . « 3 » قنبيل چيزى است شبيه به ريگ مكه ، زرد مايل به سرخى و گويند : شب يمن است كه در يمن به خاك مخلوط گشته به آن شكل مىشود و نزد بعضى تخم نباتى است و جمعى گويند تخم سرخس است . در دوم گرم و خشك و نزد بعضى سرد و خشك و مسهل رطوبات و لزوجات و نوشيدن آن در اخراج اقسام كرم معده و امعاء زياد اثر دارد و مضر امعاء و مصلحش شيح و كتيرا است . قدر شربتش دو درهم و بدلش وخشيزك مىباشد . « 1 » در اغلب كُتب طبّ سنّتى با نام قنبيل نام برده شد است . صاحب قرابادين كبير معتقد است كه معرب كنبيلاى فارسى است .
مشخصات :
درختى است كوچك به بلندى كمتر از 10 متر ، گلهاى آن دو پايه ، ميوه آن به شكل چهار وجهى كوچك به قطر حدود يك سانتىمتر و پوشيده از غبارى قرمز رنگ كه تارهاى غدهاى مىباشند . اين درخت در مناطق گرم عربستان ، حبشه ، سيلان و استراليا مىرويد .
تركيبات شيميايى :
وجود ماده عامل روتلدين ، ايزوروتلدين ، رزين ، كمى اسانس و نيز موم در گرد كامالا تأييد شده است .
خواص - كاربرد :
در هند از گرد كامالا كه از غدهها و تارهاى روى ميوه به دست مىآيد و ماده تلخى است بهعنوان ضد كرم و مسهل قوى و براى قطع خونريزى استفاده مىشود . در چين از جوشانده برگها و ميوه آن براى رفع سرماخوردگى استفاده مىشود . « 2 »
هامش
( 3 ) - قانون در طب .
( 1 ) - تحفه حكيم ، ص 211 .
( 2 ) - معارف گياهى ، ج 3 ، ص 332 .