عنبر خاكسترى
يك ماده چسبناك انعطافپذير است كه در روده نوعى ماهى به نام ماهى عنبر به وجود مىآيد . از ماده سياه رنگى تشكيل مىشود كه از ترشّحات نرمتنان دريايى حاصل شده و به مصرف خوراك ماهى عنبر مىرسد . بويى شبيه مشك دارد و در عطر سازى به كار مىرود . ماهى عنبر ، ماهى عظيم الجثهاى است شبيه بالن كه سبع و درنده است . طول
آن تا 20 متر مىرسد . فك بالاى آن بدون دندان ولى فك پايين آن دندانهاى سفيد و فشردهاى دارد . در رودههاى آن عنبر خاكسترى توليد مىشود . « 1 »
عنبر سائل
رزين روغنى مخلوط با اسانس است و از داروهاى معطّر مىباشد كه به فارسى عنبر مايع و عنبر سائل گويند و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى ميعه سائله و ميعه يابسه آمده است .
تركيبات شيميايى :
از نظر تركيبات شيميايى در صمغ رزينى روغنى عنبر سائل وجود ماده بى شكل استورزين و سيناميك اسيد مشخص شده است . بهطور كلى در اين عنبر دو قسمت جامد و مايع تشخيص داده شده است .
خواص - كاربرد :
بهعنوان محرّك و نرم كننده سينه و ضدّ عفونى كننده مصرف مىشود . از نظر طبيعت خيلى گرم و خشك است و بادها را تحليل مىبرد و نيرو دهنده است . منضج و اعتدال بخش اخلاط و مليّن مزاج است و قابض مىباشد . براى سرفه ، زكام ، خوابرفتگى اعضاى بدن ، كزاز ، رعشه ، رفع درد سينه و ريه ، صاف كردن صدا و استسقا مفيد است .
مدرّ و قاعدهآور است و براى تقويت طحال ، كليه و مثانه و رفع درد كمر نافع مىباشد . « 2 »
هامش
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 3 ، ص 353 .
( 2 ) - معارف گياهى ، ص 158 ؛ محيط اعظم ، ص 450 .