تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 379

مساهمون:

ص٣٧٩

تركيبات شيميايى :

در خاكستر اين گياه مقدار قابل ملاحظه‌اى ( حدود 30 درصد ) املاح پتاسيم و 20 - 15 درصد املاح كلسيم و تركيبات منيزيوم و اكسيدهاى آهن مشخص شده است .

خواص - كاربرد :

از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طب سنتى گرم و خشك است و از نظر خواص معتقدند كه مدرّ و قاعده‌آور است و اخلاط را لطيف مىكند . خوردن 70 گرم از دم‌كرده آن براى كاهش فراموشى ، تقويت ذهن ، استسقاى سرد ، يرقان سياه و تبهاى بلغمى و سوداوى نافع است . ضد كرم است و براى اخراج كرم كدو روده و تحليل گاز ، نفخ ، سخت ادرار كردن ، درد مفاصل ، خرد كردن سنگ مثانه و پاك كردن رحم مفيد است . ضماد آن براى پاك كردن زخمهاى كهنه و التيام آنها و گرد برگ آن براى خشك كردن و التيام زخمها نافع است . مضرات آن اين است كه سردرد مىآورد و مضرّ معده است و از اين نظر بايد با حماما خورده شود . مقوّى ، قابض ، تب بر و براى معالجه آسم و نقرس استفاده مىشود .

عنبر زرد

تركيبات شيميايى :

عنبر زرد داراى مقدار كمى اسانس و سه ماده رزينى :
A
و
B
و
R
، جدا شدنى است . رزين
r
كه سوكسين ناميده مىشود ، 70 درصد وزن كلى عنبر را تشكيل مىدهد . از قسمت غير محلول ، يك ماده اترى ديگرى به دست مىآيد كه بر اثر صابونى شدن ، موادى نظير اسيد سوكسينيك و سوكسينورزينول از آن حاصل مىشود . خواص درمانى : سابقا به‌عنوان دارويى ضدّ تشنّج مورد استفاده قرار گرفته و به‌صورت بخور يا تنطور ، به كار مىرفت . مصارف درمانى اين ماده امروز بكلّى متروك گرديده و فقط از آن ، جهت تهيه اشياء زينتى ، ورنى و غيره استفاده مىگردد . « 1 »
هامش
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 3 ، ص 353 .