علف خر
در كتب فارسى گل مغربى و علف خر ذكر شده و در كُتب طبّ سنّتى با نام عربى آن حشيشة الحمار آورده مىشود .
مشخصات :
گل مغربى گياهى است دو ساله ، پوشيده از تار ، برگهاى آن بزرگ ، ساده ، كامل ، متناوب بدون دمبرگ ، نوك تيز دندانهدار و موج دار ، گلها به شكل قيف يا شيپور به رنگ زرد كه معمولًا غروبها باز مىشود و مدتى باز مىماند و به اين علت آن را گل مغربى گويند .
خواص - كاربرد :
ريشه پختهشدهاش را مىخورند و جوشانده شيره و برگ آن را بهعنوان تصفيه كننده خون استفاده مىكنند . گامالينولنيك اسيد كه در دانههاى آن است بدن را تبديل به مواد مهمّى مىنمايد كه در تنظيم فعاليتهاى حياتى بدن از جمله در تنظيم فشار خون و سيستم عروق قلبى و تنظيم دورههاى عادت ماهيانه و . . . نافع است . « 2 »
علف چشمه
اين گياه در آذربايجان « بولاغ اوتى » ، در نائين « سلماچو » ، در خرقان « كورتين » و در ساير مناطق آب تره ، علف چشمه و در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى جرجير آبى و ذرة الماء نام برده مىشود .
مشخصات :
گياهى است پايا و آبزى و معمولًا در چشمهسارها و مجارى آب باريك و گاهى در باتلاقها مىرويد . گلهاى آن سفيد خوشهاى است . تكثير آن از طريق بذر يا كاشت قطعات ريشهدار ساقه آن انجام مىشود . ولى در محل كاشت آن بايد دايما آب جارى و زلال بگذرد .
هامش
( 2 ) - همان ، ج 3 ، ص 94 ؛ همان ، ص 355 .