شال پستانه
مشخصات :
درختى است زيبا برگهاى آن مركب ، برگچهها بيضى نوك تيز و به رنگ سبز تيره و دندانهدار . گلهاى آن بنفش معطّر كه در اواخر بهار ظاهر مىشود . ميوه آن كوچك تخممرغى شكل و سفيد مايل به زرد كه تا زمستان بالاى درخت مىماند و شبيه ميوه كُنار است . هسته سخت داخل ميوه آن داراى سوراخ است كه از آن براى درست كردن نوعى تسبيح استفاده مىشود . به همين علّت به فرانسوى و انگليسى آن را درخت تسبيح مىنامند .
درختى است كه در ايران با نامهاى مختلفى شناخته مىشود و از جمله در مازندران زيتون تلخ ، سنجد تلخ ، در نور شال پستانه ، در لاهيجان شال زيتون ، در رامسر ديوزئيت ، در تهران سنجد تلخ و در آستارا زبيل آغاجى ناميده مىشود .
تركيبات شيميايى :
در ميوه آن يك تركيب سمّى يافت مىشود . در آن آلكالوئيد آزاريدين و يك رزين و تانن و مليوتانيك اسيد و بنزوئيك اسيد وجود دارد . در تجزيه ميوه آن با كايانين ، استرول و يك مادّه عامل تلخ به نام مارگوزين كه ضدّ تب است و يك روغن ثابت كه داراى سولفور مىباشد مشخص گرديده است . در بررسى ديگرى آمده است كه از گياه يك
فرآورده مايع به نام باكالاكتون گرفته مىشود . در همين گزارش آمده است كه جزء ضد كرم و ضد انگل پوست درخت ، شامل وانيليك اسيد و دى - ال - كاتچين مىباشد .
خواص - كاربرد :
در هند از برگهاى گياه بهعنوان يك كرم كش مؤثّر استفاده مىشود و معتقدند كه عصاره آبى آن شدت حملههاى آسم را كاهش مىدهد . پوست ريشه درخت و ميوه و