شال
مشخصات :
كبوده درختى است كه در مناطق استپى نيم خشك ايران كشت مىشود . بلندى آن متوسط و تا 25 - 20 متر مىرسد . درخت پايه نر كبوده اغلب در اطراف تهران و پايههاى مادّه آن در آذربايجان ديده مىشود . شاخههاى يك ساله آن نمدى و خاكسترى است .
در مناطق مختلف ايران ارقام آن با نامهاى متفاوتى شناخته مىشود از جمله در تهران ، يزد و اصفهان كبوده ، در همدان شال ، در ييلاقات شمال ايران سفيدار ، اسفيدار و اسپيدار در آمل تورزى و . . . نامند . در كُتب طبّ سنّتى با نامهاى عربى آن غرب و حور ازرق آمده است .
تركيبات شيميايى :
از نظر تركيبات شيميايى در برگهاى كبوده گلوكوزيدهاى پوپولين و ساليسين و در جوانههاى آن يك مادّه تلخ وجود دارد . در پوست درخت علاوه بر گلوكوزيدهاى فوق يك ماده زرد رنگ نيز يافت مىشود .
خواص - كاربرد :
كبوده از نظر طبيعت طبق نظر حكماى طبّ سنّتى سرد و خشك است . پوست آن تونيك و براى تصفيه خون به كار مىرود و مدرّ است . در استعمال خارجى براى رفع بيماريهاى پوست مفيد است . بهعلاوه پوست آن قابض است و ضد عفونى كننده و در موارد سرماخوردگى و براى جلوگيرى از خونريزى و قطع سيلانهاى داخلى مفيد است .
جوشانده برگ آن براى دندانهاى پوسيده و بهطور كلى در موارد پوسيدگى استخوان سينوس مفيد است .