خوردن آن بصيرت و باه را قوت مىدهد و نيز براى سرعت انزال ، فلج ، درد مفاصل و زكام و تبهاى كهنه مفيد است و آن دو قسم است : يكى طبيعى و ديگر صنعتى . « 6 » روغنى هم براى امراض اعصاب و باه از آن توصيف شده و نسخه معروف به نام كُشته شنگرف نيز براى قوت باه ، هضم معده ، زكام و سرماخوردگى و مقوى براى پيرمردها توصيف شده است . « 7 » در استعمال خارجى 30 درصد از آن در روغن وازلين مخلوط كرده نيز براى مرض سوزاك استعمال شده و داروهاى از آن مركب شده مثل مركيورى كلرايد با بايكرين دوسود و با آيودين اينها همه در امراض گفته و استعمال شده است . « 1 »
شه بانق
مشخصات :
شاه بانك يا شه بانق ، شاه بانج و شابانج ناميده شده است . به عربى برنوف ، ريحان الشيطان و بنفسج الكلاب ناميده مىشود .
توضيح : در كتب طب سنتى گياه ديگرى با نام قاقلى را نيز شابانك يا شه بانق ذكر مىكنند .
گياهى است چند ساله به بلندى 100 - 50 سانتىمتر ، پوشيده از كرك ، برگها بيضى ، دراز ، نوكتيز و ناهموار و برگهاى پايين با دمبرگ و برگهاى بالاى ساقه بدون دمبرگ . گلها بهصورت كوچك كه روى آن گلهاى لولهاى سفيد مايل به زرد قرار دارد . اين گياه در اروپا ، آسيا در اراضى غير سيليسى مىرويد و در مصر فراوان است .
خواص - كاربرد :
از نظر طبيعت شابانك گرم و خشك است و از نظر خواص حكماى طب سنتى
هامش
( 6 ) - مخزن المفردات ، ص 257 ؛ كتاب المفردات ، ص 322 ؛ بستان المفردات ، ص 191 .
( 7 ) - همدرد ، ص 78 .
( 1 ) - دستور بريتانى ، ص 497 و 780 .