اولسرها ، بين مردم معمول است . فرآوردههاى متعددى بهعنوان مليّن و مسهل نيز از پوست بوردن تهيه مىگردد يا از آن براى تهيه اسپسياليتههاى مختلف استفاده مىشود . در استعمال خارج ، جوشانده 100 گرم پوست بوردن كه در يك ليتر آب تهيه شده باشد ، مصرف دارد . اين گياه در نور و اطراف لاهيجان و جنگلهاى نواحى شمال ايران مىرويد . « 1 » فارسى : سياه توسه ، سياه توسكا است . عربى : عوسج اسود ، شجرة حب الشوم است . بوى آنها ضعيف ولى كاملًا محسوس و طعم آنها ابتدا لعابى است ولى تدريجا كمى تلخ و قابض مىشود . در بازرگانى تحت نام « پوست بوردن » مىباشد .
تركيبات شيميايى :
گرد پوست ساقه بوردن اگر تحت اثر بنزين قرار گيرد ، مايعى زرد رنگ به دست مىآيد كه با افزودن آمونياك ، به رنگ قرمز گيلاسى درمىآيد . پيدايش اين رنگ به علت وجود امودين است .
پوست بوردن داراى گلوكزيدى محلول در آب به نام فرانگوليس يا فرانگولوزيد است فرانگولين ، گلوكزيدى محلول در آب و داراى فرمول
C
12
H
02
O
9 است و به صورت بلوريهاى سوزنى شكل و زرد رنگ متبلور مىگردد و اگر هيدروليز شود ، موادى نظير فرانگولا امودين ، ايزوامودين ، اسيد كريزوفانيك يا كريزوفانول ، را منوزويك فيتوسترول به نام رامنول مىدهد .
فرانگولين مركب از 2 گلوكزيد ؛ يكى به نام فرانگوين
A
و ديگرى فرانگولين
B
است .
فرانگولين
A
به فرمول
C
12
H
02
O
9 مىباشد كه به حالت متبلور به دست آمده ، نقطه ذوب آن در گرماى 228 درجه است .
فرانگولين
B
به فرمول
C
02
H
81
O
9 مىباشد و نقطه ذوب آن در دماى 196 درجه
هامش
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 1 ، ص 588 ، 589 ، 593 تا 595 .