تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 484

مساهمون:

ص٤٨٤

و خوراك آن با فلفل دراز و نمك مسكن درد زايمان مىباشد و نيز گردانه‌ها را در لباسهاى پنبه‌اى بگذارند كرمها را دافع مىباشد . نافع تب‌لرزه است ، جوارش شونيز ، مقوى معده و نافع مرض فراموشى مىباشد . « 2 » در كتاب همدرد اسم آن را نيجيلاساتيوا نوشته است و آن را در مرض لقوه و صرع و صفيق النفث و كم اشتهايى و ضعف باه با ديگر ادويه‌جات استعمال كرده است و روغنى به اسم روغن شفا ، سياه دانه ، تخم شنبليله را با روغن كنجد شامل كرده نافع امراض لقوه و فلج و مسكن دردها توصيف كرده است و در ضيق النفس و آسم و در امراض جلدى و ضعف اعصاب و درد شكم و بواسير و استسقا و امراض بول و كليه استعمال شده است . « 1 » در دستور بريتانى روغن سياه دانه ذكر شده كه آن از تخم :

nigella sativa fam ranunculaceae
به دست مىآيد و مىگويد كه آن در اروپاى شرقى حاصل مىشود و آن داراى 35 % روغن مىباشد دستور بريتانى اين را در فهرست ادويه‌جات متروك نوشته است و در حال حاضر از آن استفاده نمىشود . « 2 »

ذائقه :

بى مزه

مزاج :

گرم و خشك 3 درجه .

مقدار خوراك :

از 1 تا 3 گرم مىباشد .

محل حصول :

هند و بعضى جاهاى ديگر .

بدلش :

انيسون ، مقدار خوراك از 1 تا 2 گرم مىباشد . « 3 » بستان المفردات ، گل آن را سفيد مايل به زردى نوشته است ، برگهايش سبز و تخمش سياه است .

مضر :

گرم است و اسهال‌آور و دوران سر مىآورد ، مصلحش اشياى سرد و خيسانده در سركه مىباشد .
هامش
( 2 ) - طب ويدك ، ص 522 .
( 1 ) - همدرد ، ص 73 - 100 - 146 - 290 - 149 .
( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 1129 .
( 3 ) - مخزن المفردات ، ص 310 .