تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 454

مساهمون:

ص٤٥٤
انگليسى :
soap stone steatites
لاتين :
aponite salicate of magnasia

سنگ آتش ، سنگ چخماق :

حجر النار ، حجر الاصم ، حجر الزناد ، هندى : سنگ چكمك به رنگهاى سرخ ، سياه ، سفيد و خاكسترى مىباشد . در وزن سنگين است و چنانچه بر آهن زده شود ، ايجاد جرقه مىكند .

سنگ آسيا :

حجر الرمى ، سنگ آسياب است .

سنگ سليمانى :

نوعى سنگ جزء است و سياه و سفيد مىباشد .

سنگ پركان :

مقتشيا ، سنگ كاسه : كاسه‌گران آن را استعمال مىكنند .

سنگ گچ :

جيبسن را مىگويند . « 1 »

* سنگ حجرى

روايت از جابر بن حيان :

سنگ هر يك از توده‌هاى بزرگ و سخت و معدنى و طبيعى كه داراى ساختمان صلب و املاح و عناصر معدنى يا آتشفشانى يا رسوبى كه جزو ساختمان پوسته جامد زمين محسوبند . در ساختمان سنگها اكثر بقاياى موجودات زنده اعصار قديمه شركت مىكنند . « 2 » سنگ ، اسم فارسى است و به عربى ياصب و حجر و شيرازى برد و به يونانى بطرا و به سريانى كيفا و به هندى پتهرو و آن اسم جنس چيزى است كه به طول مدت و تواتر اتصال اجزاى لطيف رقيق ارضى و رطوبت لزج و رسيدن گرمى و خشكى از اجزاى زمين سخت شود ، چندان كه مزاج ارضى آن رفع گردد و اختلاف رنگ و صفايى و شفافى و غيره همه به حسب اختلاف اجزا و محل و غلبه رطوبت و حرارت و امثال اينهاست ، مثلًا اگر رطوبت و برودت غالب باشند ، سفيد و اگر هر دو قليل باشند ، مكدر و اگر حرارت و يبوست غالب باشد سرخ و اگر كمتر باشند زرد و اگر حرارت مفرط و رطوبت كم باشد

هامش
( 1 ) - همان ، ص 148 .
( 2 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1931 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 454 | مصطفى النوراني الاردبيلي