* زرشك
مشخصات :
دو نوع است : نوعى زرشك جلگهاى كه گرد و سرخ رنگ است . ديگرى زرشك ريگى يا كوهى كه سياه رنگ و مستطيل مىباشد و سياه از سرخ قويتر است .
ميوه زرشك به دو نوع كلى بى هسته و با هسته تقسيم مىشود ، نوع بى هسته آن معروف به زرشك پلوئى و نوع هستهدار آن جهت تهيه آب زرشك و شربت زرشك به كار مىرود . زرشك داراى قند ، اسيد ماليك ، اسيد تارتريك است و شربت آن به عنوان ضد صفرا و مدر به كار مىرود ، زرشك سرشار از ويتامين
C
است بهطورى كه هر 100 گرم آن 200 ميلىگرم ويتامين
C
دارد ضمنا 230 واحد ويتامين
A
و 60 ميلىگرم كلسيم ، 1 / 1 ميلىگرم آهن و 372 ميلىگرم پتاسيم دارد . « 1 » يك نوع آن زمينى بوده و داراى گلهاى قرمز رنگ كه اغلب براى زينت باغها كاشته مىشود . اين گياه ميزبان زنگ غله بوده و اغلب اگر در كنار مزارع غله كارى باشد بايد كنده و محو گردد .
روايت از جابر بن حيان :
زرشك ضد خونريزى و ضد مرفين ترياك است ، اين گياه اشتهاآور و در عين حال كه ملين است ضد اسهال هم است .
آن اسم فارسى است و به فارسى زارج و زرمگ نيز مىگويند . و به عربى انبرباريس و امبرباريس مىنامند و آن مويه درخت خاردار است كه خارهاى آن مثلث ، يعنى هر جا كه خار رسته سه خار يك جا با هم رسته و برگ آن سبز مايل به سياهى و شبيه به برگ ياسمين و بزرگتر و باريكتر از آن است و گل آن زرد مايل به سفيدى و سرهاى آن مجتمع و بزرگى درخت آن به قدر دو تا سه قامت و قريب به درخت سيب صحرايى نيز مىباشد
هامش
( 1 ) - بهداشت تغذيه ، خوردنيها و درمان با غذا ، ص 461 .