تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 225

مساهمون:

ص٢٢٥

كه ضربه خورده باشد آن را با شير مخلوط نموده ، مىخورانند . نيز در مرض سوزاك به اندازه خوراك مىدهند . براى صاف كردن زخم از چرك آن را بر زخم مىپاشند گذاشتن آن در بينى از خونريزى بينى جلوگيرى مىكند آب خاك‌آلود را صاف مىكند . « 2 » در بستان المفردات دو نوع زاج بيان شده است يكى سفيد و ديگرى سرخ و زاج سفيد مضر براى ريه و امعاء نوشته شده . نافع چشم و كليه و مثانه جلا دهنده و قابض است خوراك آن به مدت 20 روز سنگ كليه و مثانه را مىشكند ، زاج قرمز هم تمام خواص زاج سفيد را دارا مىباشد مقدار خوراك آن 1 گرم است . « 3 » زاج نافع سياه سرفه است خوردن آن جنين و جفت جنين را خارج مىكند و در مرض سيلان رحم و سوزاك و صاف كردن زخمها و زخم لثه و خون آمدن از لثه و ورم حلق زاج سفيد است . مقدار خوراك آن از 120 تا 250 ميلىگرم نوشته شده است . « 4 » در كتاب همدرد سه نوع زاج بيان شده است يك نوع زاج رنگ گلابى كه آن را

pink alum
نوشته‌اند قسم دوم آن را زاج خام كه آن را
alum
نوشته‌اند و قسم سوم آن را زاج سفيد كه
white alum

نوشته‌اند و آن را در بيماريهاى چشم به صورت قطره استعمال كرده‌اند زاج صورتى را در نسخه‌هاى مقوى جگر و باه و امراض رعشه و لقوه و رماتيسم و عرق النساء استعمال كرده است زاج خام را در مرض بواسير همراه با بعضى داروها استعمال كرده است . « 1 » در كتاب دستور بريتانى آن را

alum
يا
alumen
نوشته‌اند كه داراى 5 / 99 درصد :
ammonium alum ain h
4 )
so
4 ( 2 21
h
2
o orpotassium alum alk ( so
4 ( 2 21
h
2
o
مىباشد محصول پتاسيم آلم آن كمتر است و بيشتر از آن آمونيوم آلم به دست
هامش
( 2 ) - المفردات ، ص 167 .
( 3 ) - بستان المفردات ، ص 89 .
( 4 ) - مخزن المفردات ، ص 103 .
( 1 ) - همدرد ، ص 225 - 261 - 75 - 105 - 106 - 190 .