زاج ، زاك : از املاح معدنى مىباشد كه بلورى شكل است و تركيب آن عبارت است از سولفات مضاعف آلومينيوم با يكى از فلزات قليايى اين اجسام همه متحدالشكل و به صورت سيستمهاى منظم با 24 مولكول آب متبلور مىشوند ، مزه آنها شيرين و قابض است و معمولًا در آب حل مىگردند زاج زرد بهترين قسم زاج است و افضل آن به رنگ طلايى و درخشنده و سوخته آن لطيف‌تر است . « 1 » زاج به فتح زاى معجمه و الف و سكون جيم معرّب از زاك فارسى است آن را به رومى سنقريا و در انگليسى : سولفيد اف رن و به هندى : كسيس مىگويند و آن از معدنيات است و غير شب است داراى اقسام مختلفى مىباشد سفيد و سرخ و سبز و زرد و سياه و هر واحد از آنها جداجدا مسطور شد و نزد جالينوس قلقطار كه آن زاج زرد است و قلقديس كه آن سفيد است و زاج سورى كه سرخ است و همه املاح رسوبى آن آب است كه منعقد و منجمد گشته و در آب جوشان حل مىشوند امّا غير