تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 178

مساهمون:

ص١٧٨

سانسكريت : ارجك ، چهدر تلسى ، مكهارجك . « 1 » انگليسى :

holy basyl
هندى : تلسى . گياهى مقدس نزد هندوها است كه داستانهاى مفصلى در باره ريحان در كتاب مقدس هندوها نوشته شده است . چون بحث ما در باره تاريخ و مذهب نيست به‌طور مختصر براى اطلاع عموم ذكر مىكنيم : اين گياه بسيار عزيز و دلپسند اولياء برهمنان هندو بوده كه در تمام مناسبات مذهبى و عبادى آن را استعمال مىكرده‌اند هنوز هم براى تقدس در معابد و حتى در منازل كاشته مىشود و شبها هم بايد حتما چراغى كنار آن روشن باشد . ريحان دو نوع است : سبز و مايل به سياه . به قول :
raga . nirghanta

ريحان سردى را دور مىكند و كرم روده را خارج مىنمايد ارواح بد را از انسان دور كرده و قى را بند مىآورد . برگ آن خارج كننده بلغم است و براى زكام مفيد است و برگ خشك آن به‌طور عطسه‌آور در مرض بدبويى بينى استعمال مىشود . انسلى مىگويد كه : جوشانده بيخ آن براى تب مفيد است در بعضى مناطق آن را با فلفل سياه و گياهى هندى به نام كهمهى براى تب صفراوى استعمال مىكنند براى مرض روماتيسم هم مفيد است و تخم آن لعابى و نرم كننده است « 1 » . انگليسى :

seet basil .
فرانسوى :
grand basilie .
در ايران و پاكستان مىرويد ، از تخم و برگ آن به عنوان دارو استفاده مىشود هندوها بوى آن را نمىپسندند ولى مسلمين زياد بوى آن را دوست دارند . عرب آن را ريحان و ايرانى شاهسفرم و نازبو مىگويند به سبب داشتن بوى لطيف آن را حبق كرمانى هم مىگويند .
هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 74 .
( 1 ) - فارماكو گرافيا ، ج 2 ، ص 86 .