دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 283

طلافلانس و به فرنگى بلطانس مىگويند و آن درختى است معروف بسيار بزرگ برگ آن پهن مثل برگ بيد انجير فقط كوچكتر از آن و مشرف و مشتق الاطراف شبيه به كف انسان طعم آن تلخ و زمخت و گل آن زرد و متخلخل سبك كوچك و ميوه آن زرد است . محل رويش آن بلاد سردسير و صحراها و مواضع طليه و ميوه و برگ و پوست آن مستعمل سرد و خشك است . « 2 » مزاج : مزاج چنار در اول سرد است . پوست و ثمرش بسيار خشكاننده و زداينده است . خواص درمانى : برگ و ميوه چنار سوسكها را مىكشد ، پوست چنار بسيار خشكاننده است ، گردى كه بر برگ چنار مىنشيند براى حواس و غيره بسيار بد است شايد در علاج برص مفيد باشد ، برگ چنار داروى درد مفاصل و ورمهاى گرم مفاصل است و بويژه در علاج ورم زانو سودمند است . « 3 » چنار درختى از تيره نزديك به گزنه‌ها كه يكى از درختان زيبا و پُر دوام است و تنه‌اش بسيار قطور و ارتفاعش به 30 تا 40 متر مىرسد . اين درخت داراى پهنه وسيعى از لحاظ شاخ و برگ است و بر فضايى وسيع سايه مىگستراند . « 1 » و آن درختى است معروف و سرد و تر و با قبض و پوست و ثمرش بسيار سرد و خشك و با حرارت قليله و جلا دهنده و ضماد برگ تازه آن جهت ورم زانو و پخته آن در شربت جهت ورم چشم و منع ريختن مواد رمليه و رفع ورم بلغمى ، نافع و مضمضه آن كه در سركه پخته باشند جهت درد دندان و در الكل جهت سموم حيوانى و ضماد معرق آن بغايت جالى و مجفف و جهت برص و رفع رطوبت متعفنه زخمها و با آب جهت تقشر جلد مفيد و ثمرش جهت سوختگى آتش و گل آن كه از ثمرش گرفته باشند جهت قطع