گرم مفيد است و مرهم آن جهت از بين بردن ورمهاى گرم خارجى و داخلى خصوصا با روغن گل سوختگى از آتش ، زخم ، آبله ، قروح ساعيه و سرطان متقرح خصوصا با آرد جو و تكرار استعمال گردد بخور آن جهت التهابات و آب برگ تمام انواع آن جهت جرب منفجر مفيد است . « 1 » مخدر و مسكن است آب برگ تازه آن زخمهاى دردناك خارجى و دردهاى بواسيرى را تسكين مىدهد قديم به شكل ضماد در سوختگيها مصرف مىشده است تنقيه جوشانده آن دردهاى شكمى و لگنى را تسكين مىبخشد . « 2 » محلل اورام ، مدر بول ، مسكن حرارت و رادع است . در ورم جگر و معده و در استسقاء آب برگش را مىخورانند در استسقاى لحمى برگ تازهاش را خورشت نموده مىخورند دافع مواد مضره است و در سوختگى آتش ، زخم ، آبله و سرطان متقرح برگها را كوبيده در آرد مخلوط نموده بر زخمها مىگذارند نافع است در ورم رحم آب تاج ريزى سبز با مرهمها يا با شياف استعمال مىگردد در مرض آبله اگر دانهها از جلد خارج نشوند جوشاندهاش را مىدهند دانهها خارج مىشوند و بيخ تاج ريزى را اگر بجوشانند و بخورند خوابآور و غير سمى است . « 1 » قابض و رادع و محلل اورام است و نيز مزمزه آن درد دندان و ورم حلق را مفيد است و در مرض خناق هم مفيد است آب برگش نافع زخم چشم است و بينايى را تقويت مىكند . « 2 »
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 27
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٢٧
سرد و خشك در دو درجه و براى مثانه و امراض مثانه مضر است .
ماده مهم
solanoum nigrum , solamin
است كه در سال 1821 ديسقوريدوس از ميوه آن كشف كرد و در فرمولهاى مختلف بيان شده است زوينگرو كندر فرمول آن را به
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 224 .
( 2 ) - طب النبى ، ص 192 .
( 1 ) - المفردات ، ص 471 .
( 2 ) - بستان المفردات ، ص 270 .