تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 662

مساهمون:

ص٦٦٢

گرمى آن هر دو را مىگدازد ولى سردى كثافت و انعقاد بر شحم غالب‌تر از سمن است بهترين پيه تازه از حوالى كليه حيوان چاق به دست مىآيد و بهترين طريق مصرفش آنست كه آن را پاك نموده در ظرف مسى يا آهنى در زير آفتاب بگذارند و هر قدر كه از آن گداخته گردد از طرف سفالى بردارند و اگر نمكسود نمايند جهت محافظت بعضى امراض بد نيست پيه حيوان نر گرمتر از حيوان ماده و پيه وحشى گرم‌تر از اهلى و مزاج پيه به اعتبار نفس آن بارد است زيرا كه متولد از خون رقيق و منعقد شده از سرما است و به اعتبار فعل آن در بدن انسان گرم است . « 1 » ابو على سينا گويد : عموما پيه حيوانات نر گرم و خشك تر از حيوانات ماده و بعد از نظر گرمى و خشكى پيه حيوانات اخته است . پيه اردك لطيف و گرم‌تر از پيه مرغ است و پيه خروس ميانه‌اى بين اين دو پيه است . پيه گوزن بسيار گرم است .

روايت :

نصر بن سويد گويد : موسى بن جعفر عليه السلام از پدرش از جدش امام باقر عليه السلام نقل مىكند : براى جرح ( بريدگى ) قير تازه و به همان اندازه پيه تازه بز كه در پارچه تازه يا در ظرف سفالى تازه‌اى ريخته و آن را روى چند آجر بگذارند سپس زيرش آتش ملايم روشن كنند تا از اول صبح تا عصر بجوشد . بعد كتان كهنه برداشته و قير را برآن ماليده و بر روى زخم بگذارند و اگر زخم ، گودى زيادى داشته باشد كتان را به كنار پيچيده قير را روى زخم بريزند ، سپس فتيله را روى آن وارد بكنند . « 2 »

مزاج :

گرم و تر در درجه اول است .

خواص :

پيه گاو ماده ميانه‌اى بين پيه شير و پيه بز است . پيه بز از همه گيرنده‌تر و پيه شير از همه تحليل برنده‌تر است . پيه خرس و پيه غاز در علاج داء الثعلب ( گرى ) مفيد است . پيه
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 404 ؛ تحفه حكيم ، ص 164 .
( 2 ) - طب الائمه ، ص 139 .