است و سينه را پاك مىكند . گرد آن را تنها استعمال نمىكنند و عموما جوشانده آن را مىخورند . قوت اين گياه تا يك سال باقى مىماند . « 5 » آن را در هندى قديم : كالى چامپ گويند . طعم : بى مزه . محل كشت : مكانهاى مرطوب ، براى طحال مضر . مصلحش : مصطكى و گل بنفشه . مشابهش : مخلوط ريشه شيرين بيان با نصف گل بنفشه و مقدار استعمال جوشانده 20 گرم است . موارد استفاده خاص : مسهل اخلاط است و مرهم آن بر محل گاز گرفتگى سگ نافع مىباشد « 1 » . در نسخههاى يونانى معروف به اسم شربت اسطوخودوس ، شربت زوفا مركب ، شربت سينه ، شربت كاكنج ، شربت مسهل و لعاب سپستان ، پرسياوشان جزء مهمى است كه در امراض سينه و معده و سردرد و تنگى نفس استعمال مىشود . « 2 » خواص : مفتح ، محلل و صاف كننده زهره و مجراى آن ، نافع ورمهاى بلغمى و نيز خارج كننده بلغم ادرارآور ، آورنده جريان حيض و ترياق سموم است و بطور مرهم در استعمال خارجى براى ورمها استفاده مىشود . مؤلف كتاب البرهان نوشته كه : خاكستر آن مخلوط با روغن زيتون براى علاج ريزش مو و روئيدن مو ماليده تا مو روئيده شود .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 565
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٥٦٥
theophrastus
دو نوع آن را بيان كرده : يكى سفيد و ديگرى سياه و براى روغن سر استعمال مىشود . يونانىها نيز به اسامى مختلف مثل :
trichomanes , calitrichon , politrichon , ebinotrichon
ناميدهاند . پرسياوش سابقا مصارف زياد در رفع بيماريهاى سينه داشته است به طورى كه از آن به عنوان خلطآور ، نرم كننده ، معرق و غيره ، استفاده به عمل مىآمده است . دم كرده 2 تا 3 گرم آن كه با افزودن مقادير نسبتا زياد قند يا عسل شيرين شده باشد به مقدار 3 فنجان در روز هنوز هم در موارد گريپ نزلههاى ششى حاد و مزمن بخصوص در آغاز اين بيماريها ، برونشيت و غيره مصرف مىگردد . اگر به جوشانده مذكور مقدار كافى شير افزوده شود اثر نرم كننده آن بيشتر مىگردد .
هامش
( 5 ) - المفردات ، ص 159 .
( 1 ) - بستان المفردات ، ص 85 .
( 2 ) - همدرد انگليسى ، ص 171180183247249 .