الفزاله . در انگليسى :
adthatoda
. در لاتينى :
adhatoda vasich
مىگويند . اكثرا در بيابانها ، جنگلها گورستانها و گوديها روئيده مىشود . بوته آن از يك تا دو متر بلند مىشود . شاخهها گرهدار و سخت مىباشد . گل آن اكثر سفيد مانند گل كنجدى مىباشد . ميوه آن تيز مانند كنجد است گل بعضى از آن سرخ ، زرد و نيلگون است . آتش آن زياد تند و ذغال آن يك جز از باروت اسلحه سازى مىباشد . « 1 » در كتاب پزشكى نامه نامهاى اين گياه را فنجيون و فنجريون و پادان و رجل الحمار و پاى خر نوشته است . « 2 » علف سرفه ، فرفره ، حشيشة السعال : ميوه گياه مذكور فندقى بوده و از مشخصات آن اين است كه يك دسته تار ظريف آنها را در بر مىگيرد . توسيلاژ
tussilago farfara
كه در كتب علمى به نام پاى خر ناميده شده گياهى از تيره كاسنى
compositae
است . كاپيتولهاى ناشكفته و برگ آن مصارف دارويى دارد كاپيتولهاى اين گياه اثر خلطآور و نرم كننده دارد . از اين جهت به منظور رفع سرفه ، گريپ و بيماريهاى مختلف سينه مصرف مىشود ضماد حاصل از لهشده برگ جهت سرباز كردن دمل به كار مىرود .
خشك كردن كاپيتولها بايد سريعا در سايه يا در صورت امكان در اتو انجام گيرد .
برگها را مىتوان تحت اثر گرماى خورشيد خشك نمود . « 3 »
تركيبات شيميايى :
گلهاى علف سرفه داراى ماده تائن
tanin
و لعاب و برگها داراى 18 % خاكستر مىباشد . نيز داراى املاح : سديم ، پتاسيم ، منيزييم ، فسفر ، گوگرد و سيليس مىباشد .
هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 13 .
( 2 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 95 .
( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ، ص 711 .