تشنج ، ضعف بويايى ، ماليخوليا ، نفخ ، ورم ، روماتيسم ، زكام ، نزله ، مسموميت ، سياتيك ، درد مفاصل ، تب بلغمى ، ورم رگها ، سخت زائى ، ضعف رحم ، بواسير ، قولنج ، صرع و . . . مىباشد . دمكرده پانزده گرم از گياه برنجاسف در يك ليتر آب دل بهم خوردگى را رفع مىكند . « 1 » اين گياه در جريان انداختن قاعدههاى زنانه تاثير دارد بدون اين كه كمترين زيانى براى دستگاه بدن داشته باشد . قسمت مورد استفاده آن سرشاخههاى گلدار آن است كه داراى بوى معطر و طعم كمى تلخ مىباشد . خواص اين گياه قاعدهآور و نيرو بخش است و بايد شاخههاى گلدار آن خشك شده باشد . به مقدار پانزده تا چهل گرم در يك ليتر آب جوش مدت ده دقيقه دم كرده ، مصرف نمود . « 2 » دمكرده بيست گرم از گياه برنجاسف ( بومادران ) در يك ليتر آب سرگيجه و ضعف قوا را درمان مىكند . دمكرده پانزده گرم گل برنجاسف درد اعصاب را تسكين مىدهد . « 3 »
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 504
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٥٠٤
گياهى است از يك تا دو وجب و تا 1 متر هم مىرسد . برگهايش باريك و از وسط بريده است . گلش مثل گل شويد چتردار است و رنگش آبى است ، بر ساقه اين گياه
رطوبتى چسبناك است .
برنجاسف و قيصوم هر دو يك گياهند ، نر را قيصوم و ماده را برنجاسف گويند و شناخت بين اين دو اين است كه قيصوم بزرگ مىشود و برنجاسف كوچك مىماند .
قيصوم شاخه ندارد و برنجاسف شاخههاى متعدد دارد . گلش بدبو است ، ذائقه تيز و تلخ
هامش
( 1 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 60 .
( 2 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 53 و 60 و 72 .
( 3 ) - همان ، ص 60 .