انگليسى عرفى :
henbane
، فرانسوى :
jusquiame noir
، در بلوچستان و خراسان
( باد غيز ) ناحيه هرات كه بوته و دانه استعمال دارو مىشود . فارسى آن را اجوائن خراسانى .
روايت :
احمد بن بشاره گويد : حج كردم و بعد به مدينه آمدم و وارد مسجد رسول صلى الله عليه و آله شدم ، ناگهان ديدم ابا ابراهيم « موسى بن جعفر عليه السلام » در طرف چاه نشسته ، نزديك شدم و سر و دستهاى آن حضرت را بوسيده و سلام عرض كردم ، جواب سلام داد و فرمود : با مرضت چطورى ؟ گفتم : هنوز ناراحتم ( من مرض سل داشتم ) فرمود : اين دارو را پيش از خارج شدن بهسوى مكه بگير و به امر خدا وقتى كه آنها را استعمال كردى نجات مىيابى .
احمد بن بشاره گويد : مركب و كاغذ را بيرون آوردم ، آن حضرت املاء كرد و فرمود :
سنبل الطيب ، هل ، زعفران ، عاقرقرحا ، بنج ، خربق و فلفل سفيد همه را مساوى و ابرفيون را دو برابر اينها ، كوبيده و در پارچه الك مىكنند و با عسل كف گرفته خميرى مىشود و صاحب مرض سل وقت خواب به اندازه يك نخود با آب گرم سه شب پى در پى مىخورد تا آنكه به امر خداوند عافيت مىيابد ، چنان كه راوى مىگويد : چنين كردم و به اذن خدا نجات يافتم .
تركيبات شيميايى :
هيوسيامس را به نام :
henbane
گفتهاند كه آن اسم معروفى نيست . درخت آن را گويند .
hyoscyamus niger linne fam . solanacex
25 % ماده روغنى از دانه آن محصول مىشود و برگ آن 4 % نمكيات به نام هيوسيامس دارد و اين را در امراض تخدير كردن و مسكن استعمال مىكنند و نيز كمى هم عسل ملين دارد و داراى فرمول شيميايى :
hyoscyamine c 17 h 23 o 3 n hyoscine c 17 h 21 on 4 hyoscypicrin c 27 h 52 o 14