تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 486

مساهمون:

ص٤٨٦

آن قُنب ( شاه‌دانه ) است و در بحث بنگ خواهد آمد . به عربى : سكران و صداع الرجال ، به يونانى : افتيمون ، به سريانى : ازمالوس ، به تركى : باطباط ، به هندى : اجواين خراسانى و به انگليسى : هئن‌بين گويند . اين گياه داراى ساقه‌اى ضخيم مىباشد كه ميوه آن كركهاى فراوان دارد و برگ آن شبيه به برگ بادرنجبويه ، بسيار ضخيم ، پهن و كشيده است . ميوه آن در غلافى متصل به شاخه‌ها به شكل گل انار به نظر مىرسد كه در آن تخمهايى شبيه به تخم كشوث غير مدور مىباشند . بنج داراى سه نوع است : سياه ، سرخ و سفيد كه بيشتر از نوع سرخ آن استفاده مىشود و سياه آن سمى خطرناك بشمار مىآيد ، مگر آنكه عصاره شاخه‌هاى آن را گاهى بجاى افيون استعمال نمايند . عصاره هر واحد از انواع بنج ، مخدر ، خواب‌آور ، كسل كننده روح و مفسد مزاج ، خشك كننده ، مسكن دردهاى ناشى از ضربات سست كننده ، مسكن درد كهنه و ضربان مفاصل ، سياتيك و نقرس مىباشد . مرهم مرگ آن نافع اورام پستان است . « 1 » شيخ مىفرمايد : بهترين نوع بنگ ، سفيد آن است و اگر يافت نشود بنگ سرخ به كار مىرود و هرگز بنگ سياه استفاده نمىشود . تناول دو ( اونولوس ) از تخم بنگ مانع از خونريزى شديد مىگردد . در عربى آن را بذر البنج ، خداع الجال ، سيكران . در يونانى : افتيون ، اريسطا ، ارمانوس و اسقواموروس . در فارسى : بنج ، سريانى : ازمالوس . سانسكريت : يوانى ، يازنى ، خراسانى ، در كجراتى اجوا . انگليسى :

hon bane
لاتينى :
hyos emmus nigrh
شاخه در اين گياه قدرى كلفت و ريشه‌هاى باريك مانند پشم برآن است و برگ‌هاى آن مانند برگ بادرنجبويه كلفت و پهن و كشيده و رنگ آن سبز مايل به سياه ، نيز بر برگ
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 342 .