تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 475

مساهمون:

ص٤٧٥

خواص :

مقوى ، خارج كننده فضولات سوداويه و مقوى معده است ، اشتها را زياد مىكند و ماده سودا را با اسهال خارج مىنمايد . در امراض بواسير ، اسهال كهنه و سردرد مفيد است . دماغ و چشم را قوت مىدهد . به قول طبيب هندى ، « چكرويت » در مرض گرفتگى صدا ، بليلج را با فلفل دراز و نمك اندرانى باريك ساييده و با كره ليسيدن ، مفيد است . « 1 » براى تسكين سرفه و معالجه بيمارىهاى چشم تجويز مىكنند . ميوه خشك بى دانه گياه پس از اين كه كوبيده شده و به صورت گرد در آمده آن را به روى ناف بچه پس از افتان مىپاشند ، براى رفع سوء هاضمه و حالات صفراوى و سردرد و جذام كاربرد دارد و تقويت دهنده چشم است . « 2 » براى مزاج خاصيت آن زاينده و نرم كننده است و هم قابض و رطوبت معده را از بين مىبرد هيچ دارويى مثل بليله در دباغى معده مفيد نيست كه شكم را بند آورد . « 3 » با نمك و فلفل دراز در امراض گلو و سينه توصيه مىكنند به صورت اطريفل ، بليلج با آملج و هليلج جز مخصوص آن هستند كه در خيلى امراض استعمال مىشوند ، و دانه را براى علاج استعمال خارجى ماليدنى استعمال مىكنند . به قول كتاب نگانتاس سنسكرت : دانه آن خواب‌آور است . اطباى مسلمين آن را قابض ، مقوى ، هاضم ، ملطف و ملين بيان كرده‌اند و ماليدن آن در چشم به صورت قابض مفيد است . از بعض منابع عربى ذكر شده كه بليلج در اروپا استعمال مىشود و لكن در ميان عرب‌ها اين دارو از هند معرفى گرديده است . از درخت آن يك صمغ نيز حاصل مىشود كه در استعمال صنعتى صمغ عادى استعمال مىشود .

هامش
( 1 ) - المفردات ، ص 143 .
( 2 ) - معارف گياهى ، ج 6 ، ص 384 .
( 3 ) - قانون در طب ، شيخ الرئيس ابو على سينا ، ص 93 .