« Le mercure est froid et la laitue et le con - combre sont aussi froids . Vous n'emploierez tout de meme pas de la glace pour faire fondre de la glace . »
را نيز ممكن است در ترجمهء فرانسهء آن ملاحظه فرمائيد ، آيا در ذهن خود حكماى قديم را كه پيرو اين عقيده بودند مسخره نكرده و بديدهء حقارت نمىنگريد ؟ و آيا آنان را عامى و بيسواد و جاهل و بىاطلاع از موازين علمى نخواهيد دانست ؟
و حال آنكه گرمى و سردى و ترى و خشكى مزاج ، اصل و مبنائى چنان محكم و متين و علمى دارد كه تاكنون چندين هزار سال است به قوت خود باقى بوده و تا دنيا باقى است نيز به قوت خود باقى خواهد ماند ، ولى چون اين موضوع يكى از مشگلترين مباحث علمى طب قديم بوده است .
باستناد مداركى كه بنده در دست دارم اروپائيان نتوانستند بمفهوم آن پى ببرند و در طى قرون گذشته هريك از دانشمندان اروپا آن را بسليقهء خود نوعى تفسير كرده و چون بالاخره درست از آب در نيامد آن را به كلى رها كردند : گفتند فسانهء و در خواب شدند . و در يكى دو قرن اخير كه علوم مختلف سريعا رو بترقى گذاشت و اكتشافاتى يكى پس از ديگرى نصيب اروپائيان شد مسئلهء گرمى و سردى مزاج را جزو